Özel Ders mi Dershane mi Daha İyi? LGS ve YKS İçin

Bunun tek bir doğru cevabı yok. Çocuğun neye ihtiyaç duyduğuna göre ikisinin avantajı farklı olabilir.

Araştırmalar birebir öğretimin özellikle öğrencinin belirli eksiklerine odaklanmak gerektiğinde güçlü sonuçlar verebildiğini gösteriyor. Education Endowment Foundation'ın geniş araştırma derlemesinde birebir eğitim ortalama olarak yaklaşık beş aylık ek ilerlemeyle ilişkilendiriliyor. 2–5 kişilik küçük gruplarda da sonuç oldukça güçlü: yaklaşık dört aylık ek ilerleme. Üstelik bazı çalışmalarda iki veya üç kişilik gruplar birebir eğitim kadar iyi sonuç verebiliyor.

Burada önemli bir ayrıntı var: Araştırmalarda sözü edilen "küçük grup" genellikle 2–5 öğrenci demek. Bunu doğrudan kalabalık bir dershane sınıfıyla aynı şey olarak düşünmemek gerekiyor. Araştırmalarda grup altı-yedi öğrencinin üzerine çıktığında etkinliğin azalmaya başladığı da görülüyor.

Özel dersin asıl avantajı öğretmenin öğrenciyi yakından takip edebilmesi. Çocuk hangi konuda eksik? Soruyu nerede yanlış anlıyor? Öğretmen yanındayken yapıp tek başına yapamıyor mu? Zorlandığında hemen vaz mı geçiyor? Bir öğretmen birebir çalışırken bütün dersi bu soruların cevaplarına göre değiştirebilir.

Bu nedenle özellikle belirli derslerde geride kalan, eski konu eksikleri birikmiş, problem çözerken nerede takıldığı anlaşılması gereken veya öğretmenin sürekli geri bildirimine ihtiyaç duyan öğrencilerde özel ders daha uygun olabilir.

Dershanenin güçlü olduğu yer biraz farklıdır. İyi bir dershane öğrenciye geniş bir müfredat takibi, düzenli deneme sınavları, çok sayıda soru ve sınav temposunun içinde kalabileceği bir ortam sağlayabilir. Türkiye'de yapılan araştırmalarda da dershaneye devam etmenin matematik ve Türkçe performansıyla olumlu ilişkisi bulunmuş; ancak bu etkiler diğer akademik ve ailevi faktörlerle karşılaştırıldığında küçük kalmıştır.

Dershanenin sağladığı programı ise çalışma disipliniyle karıştırmamak gerekir.

Bir öğrencinin haftada birkaç gün dershaneye gitmesi, o öğrencinin kendi başına çalışmayı öğrendiği anlamına gelmez. Hatta bazı öğrencilerde tam tersi bir durum görülebilir: Dershanede birkaç saat geçirmek "Bugün zaten çalıştım" hissi yaratır ve evde yapılması gereken tekrar, yanlış analizi ve bağımsız soru çözme geri plana düşer.

Bu nedenle çalışma alışkanlığı zayıf olan bir öğrenciyi yalnızca daha fazla ders saatine sokmak her zaman sorunu çözmez. Önemli olan öğrencinin o saatlerde ne kadar aktif düşündüğü ve ders dışında kendi öğrenmesinin sorumluluğunu ne kadar alabildiğidir.

Özel ders için de aynı uyarı geçerli. Öğretmen her soruda öğrenciyi kurtarıyor, çözümü kendisi anlatıyor ve öğrenci yalnızca takip ediyorsa birebir dersin avantajı büyük ölçüde kaybolur. Araştırmalarda da yalnızca öğrenci sayısından çok, öğretimin öğrencinin ihtiyacına göre hedeflenmesi ve verilen geri bildirimin kalitesi öne çıkıyor.

Kısacası:

Çocuğun belirli konu eksikleri varsa, öğretmen yanında yapıp kendi başına yapamıyorsa veya nasıl düşündüğünü yakından takip etmek gerekiyorsa özel ders daha uygun olabilir.

Çocuk zaten kendi başına düzenli çalışabiliyor ama bütün müfredatı takip edeceği, sık deneme sınavına gireceği ve sınav temposunu sürdüreceği bir ortam arıyorsa iyi bir dershane faydalı olabilir.

Hem yakın öğretmen takibi hem de grup ortamı isteniyorsa, seviyeleri birbirine yakın birkaç öğrenciden oluşan gerçekten küçük bir grup da oldukça iyi bir seçenek olabilir.

Sonuçta asıl soru "Özel ders mi daha iyi, dershane mi?" değil; "Bu öğrencinin şu anda eksik olan şeyi hangisi daha iyi sağlayabilir?" olmalı.