Aşı aktif bağışıklık mıdır, pasif mi?

Aşı aktif bağışıklık oluşturur. Aşıdaki zayıflatılmış ya da öldürülmüş etken, toksin veya yüzey proteini bağışıklık sistemini uyarır; vücut kendi antikorunu ve hafıza hücrelerini üretir.

Serum neden kısa süre korur?

Serumdaki antikorlar hazır verilir ve vücut bu antikorlar için hafıza hücresi üretmez. Antikorlar ömrünü tamamlayınca koruma da biter.

Aktif ve pasif bağışıklık nedir?

11. sınıf biyoloji · 1. Tema: Tepki · Maarif Modeli 2026-2027

Aktifte vücut antikor üretir; pasifte hazır antikor alınır.

Aktif ve pasif bağışıklık, kazanılmış bağışıklığın iki çeşididir. Aktif bağışıklıkta vücut antikoru kendi üretir ve hafıza hücreleri oluşur; pasif bağışıklıkta başka bir canlıda üretilmiş antikorlar vücuda hazır olarak verilir.

Aktif bağışıklık nedir?

Aktif bağışıklık, vücuda giren antijenlere karşı B ve T lenfositlerinin oluşturduğu savunma yanıtıdır. Hastalığı geçirerek ya da aşı olarak kazanılır. İki durumda da hafıza hücreleri oluşur; aynı hastalık etkeniyle yeniden karşılaşıldığında hafıza hücreleri hızla plazma hücrelerine dönüşür ve bol miktarda antikor salgılanır. Bu yüzden hastalığa bir daha yakalanılmaz ya da hastalık hafif geçirilir.

Pasif bağışıklık nedir?

Pasif bağışıklık, başka bir canlının vücudunda üretilmiş antikorların hazır olarak verilmesiyle kazanılır. Bu hazır antikor çözeltisine serum denir. Serum tedavi amaçlıdır ve kısa sürelidir: başka bir insandan aktarılan antikorlar vücutta 2–3 hafta kadar kalır. Hamilelikte plasentadan bebeğe geçen antikorlar ve anne sütündeki antikorlar da bebek için pasif bağışıklık oluşturur. Bazı canlıların zehrine karşı hazırlanan serumlar da pasif bağışıklık örneğidir.

Aktif ve pasif bağışıklık örnekleri

Doğal aktif: hastalığı geçirmek (örneğin kızamık geçiren kişi ömür boyu korunur).
Yapay aktif: aşı olmak.
Doğal pasif: plasenta ve anne sütüyle bebeğe geçen antikorlar.
Yapay pasif: serum (hazır antikor) verilmesi.

Aktif ve pasif bağışıklık farkları

Antikor: aktifte vücut kendisi üretir; pasifte hazır alınır.
Hafıza hücresi: aktifte oluşur; pasifte oluşmaz.
Süre: aktif bağışıklık uzun sürelidir; pasif bağışıklık kısa sürelidir.
Amaç: aşı hastalanmadan önce korunmak için yapılır; serum hastalık anında tedavi için verilir.

Sık sorulanlar

Aşı aktif bağışıklık mıdır, pasif mi?: Aşı aktif bağışıklık oluşturur. Aşıdaki zayıflatılmış ya da öldürülmüş etken, toksin veya yüzey proteini bağışıklık sistemini uyarır; vücut kendi antikorunu ve hafıza hücrelerini üretir.
Serum neden kısa süre korur?: Serumdaki antikorlar hazır verilir ve vücut bu antikorlar için hafıza hücresi üretmez. Antikorlar ömrünü tamamlayınca koruma da biter.

Bağışıklık Sistemi testini çöz 5 soru, her sorunun açıklamalı çözümü, kayıt yok

Kaynak: MEB 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı, 2026-2027 (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli), 1. Tema: Tepki. Açıklamalar ders kitabındaki bilgilere göre hazırlanmıştır; BiyoSmart, Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî uygulaması değildir.