Refleks yayı nedir?

Refleks yayının sıralaması

El sıcak bir nesneye dokunduğunda geri çekilir. Bu ani tepki şu basamaklarla gerçekleşir:

1. Deri yüzeyindeki sıcaklık reseptörleri ısıyı algılar ve uyartı oluşturur.
2. Uyartı duyu nöronuyla omuriliğe taşınır.
3. Omurilikteki ara nöronda tepki oluşur.
4. Tepki uyartısı motor nörona aktarılır.
5. Motor nöron uyartıyı eldeki kaslara (efektör organ) iletir ve el çekilir.

Refleks beyinde mi oluşur?

Refleks sürecinin tamamı ilgili kaslar ile omurilik arasında gerçekleşir; bu yüzden tepki çok hızlıdır. Uyartı beyne de iletilir ve sıcaklık ile acı hissi ancak bundan sonra fark edilir. Beyin devreye girince elin soğuk suya tutulması gibi bilinçli bir tepki verilir.

İki nöronlu ve üç nöronlu refleks yayı

• İki nöronlu refleks yayı: yalnızca duyu nöronu ve motor nöron görev alır. En iyi örneği diz kapağı refleksidir; bu reflekste ara nöron yoktur.
• Üç nöronlu refleks yayı: duyu nöronu, ara nöron ve motor nöron sırayla görev alır. Sıcak nesneden eli çekme bu türe örnektir.

Refleks örnekleri

Emme, yutkunma, öksürme, hapşırma, diz kapağına vurulunca ayağın istemsiz öne hareket etmesi ve ışık şiddetine göre göz bebeğinin büyüyüp küçülmesi refleks davranışlarıdır. Mide ve bağırsaklarda besini ilerleten peristaltik hareketler de reflekstir. Yüzmek, bisiklet ya da araba kullanmak gibi sık tekrar edilen bazı davranışlar ise zamanla refleks hâline gelir.