Bağışıklık Sistemi Testi
11. Sınıf biyoloji · 10 soru · her sorunun açıklamalı çözümü var
-
Soru 1 / 10
Aşağıdakilerden hangisi bağışıklık sistemini güçlendiren alışkanlıklardan biri DEĞİLDİR?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Uzun süre yoğun stres altında kalmak
Gerektiğinde aşı olma, dengeli beslenme, düzenli egzersiz, stresten uzak durma, düzenli uyku, bağımlılık yapıcı maddelerden kaçınma ve hijyen kurallarına uyma bağışıklık sistemini güçlendirir. Kronik stres ise bağışıklık sistemini olumsuz etkiler.
-
Soru 2 / 10
Bir öğrenci deri bariyeri ile aşı sonrası oluşan antikor yanıtını “ikisi de korur” diyerek tek bağışıklık çeşidi altında topluyor. Bu iki örneği doğal ve kazanılmış bağışıklık olarak ayırmak için hangi ölçüt uygundur?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Savunmanın doğuştan bulunması veya belirli bir antijene karşı sonradan gelişmesi.
Koruma işlevi iki bağışıklık grubunda da vardır; tek başına ayırıcı ölçüt değildir. Deri doğuştan bulunan, patojene özgü olmayan doğal savunmadır. Aşıya yanıt ise belirli antijenlere karşı sonradan gelişen kazanılmış aktif bağışıklıktır. Sınıflandırmada ortak amacı değil, oluşma biçimi, özgüllük ve hafıza gibi ayırt edici nitelikleri kullanmak gerekir.
-
Soru 3 / 10
İki hücre kartından K, antijene özgü antikor oluşumuyla; L, enfekte hücrelerin yok edilmesi ve diğer akyuvarların faaliyetlerinin düzenlenmesiyle ilişkilendirilmiştir. Kazanılmış bağışıklık için hangi etiketler uygundur?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) K: B hücreleri; L: T hücreleri.
B hücreleri antijene özgü antikor yanıtıyla ilişkilidir; B hücrelerinden gelişen plazma hücreleri antikor üretir. T hücreleri enfekte hücrelerin, kanser hücrelerinin ve nakledilmiş dokuların yok edilmesinde, ayrıca diğer akyuvarların faaliyetlerinin düzenlenmesinde görev alır. Doğal katil hücreler de enfekte hücreleri yok edebilir, fakat burada istenen kazanılmış bağışıklığın B-T görev ayrımıdır.
-
Soru 4 / 10
Bir sınıf tartışmasında “Mikroorganizmalarla karşılaşan herkes aynı şekilde hastalanır; önceki bağışıklık ve yaşam alışkanlıkları sonucu etkilemez.” deniyor. Bu görüşe karşı verilebilecek bilimsel açıklama hangisidir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Savunma durumu, önceki özgül bağışıklık ve yaşam alışkanlıkları hastalanma riskini etkileyebilir.
Kitap doğal savunmanın bireylerde farklı olabildiğini, önceki hastalık veya aşıyla özgül bağışıklık gelişebildiğini ve uyku, beslenme, egzersiz gibi alışkanlıkların savunmayı etkilediğini anlatır. Bunlar karşılaşmanın sonucunun herkeste aynı olmamasını açıklayabilir. Ancak tek bir gözlemden kişinin neden hastalanmadığı kesin belirlenmez; sağlıklı yaşam da bütün antijenlere hazır hafıza oluşturmaz.
-
Soru 5 / 10
Solunum yoluna giren bazı mikroorganizmalar mukusa takılarak uzaklaştırılıyor; ağızdan alınan bazıları mide asidiyle etkisizleşiyor. Bu iki örnek bir sınıflandırma tablosunda hangi ortak başlığa yazılmalıdır?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Doğal bağışıklığın dış savunma engelleri.
Mukus ve mide asidi, patojenlerin giriş yollarındaki doğal savunma engelleridir. Dış savunma ifadesi yalnız derinin dış yüzeyini anlatmaz; solunum ve sindirim yollarındaki bu engelleri de kapsar. Örneklerde kişinin antijene özgü antikor üretmesi veya hazır antikor alması söz konusu değildir. Mukusun patojeni tutması da fagositozla aynı işlem değildir.
-
Soru 6 / 10
Bir öğrenci, gözyaşındaki lizozimi “salgıda bulunan savunma maddesi” olduğu için antikorlarla aynı tür molekül olarak etiketliyor. Bu etiket nasıl düzeltilmelidir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Lizozim, doğal dış savunmaya katılan bir enzim olarak etiketlenmelidir.
Gözyaşı, tükürük ve mukusta bulunan lizozim, mikroorganizmaların parçalanmasına katkı sağlayan bir enzimdir. Antikor ise antijene özgü savunma proteinidir. İkisinin de savunmaya katkı sağlaması aynı işleyişe veya aynı bağışıklık grubuna ait olduklarını göstermez. Sınıflandırmada bulunduğu sıvının yanı sıra molekülün niteliğine ve görevine bakılmalıdır.
-
Soru 7 / 10
Bir aşı örneğinde kişiye hazır antikor yerine bağışıklık yanıtını uyaran içerik veriliyor; kişinin kendi hücreleri antikor ve hafıza yanıtı geliştiriyor. Bu örnek hangi gruptadır?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kazanılmış - aktif - yapay yolla edinilmiş.
Aşı, kişinin kendi özgül savunma yanıtını oluşturmasını sağladığı için aktif bağışıklık örneğidir. Uygulama yoluyla edinildiği için yapay yoldur. Dışarıdan bir madde verilmesi tek başına pasif bağışıklık anlamına gelmez; belirleyici olan antikorun hazır alınması mı, kişinin kendisi tarafından üretilmesi mi olduğudur.
-
Soru 8 / 10
Bir öğrenci kompleman proteinlerini doğal bağışıklık grubuna yazıyor. Arkadaşı, bu proteinlerin antikorlara bağlanarak da savunmaya yardım edebildiğini okuyunca “O hâlde doğal savunmada görev alamazlar.” diyor. Hangi değerlendirme uygundur?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Doğal savunmada yer almaları, kazanılmış savunmayla birlikte çalışmalarını engellemez.
Kitap kompleman proteinlerini doğal savunma içinde gösterirken kazanılmış savunmaya da katkılarını açıklar. Patojen yüzeyine veya antikora bağlanmaları, fagositlerin patojenleri tanıyıp yok etmesine yardım edebilir. Sınıflandırma, sistemin parçalarının birbirinden tamamen bağımsız çalıştığı anlamına gelmez. Kompleman proteinleri antikor veya hücre değildir; farklı bir savunma proteinleri grubudur.
-
Soru 9 / 10
K kişisi hastalığı geçirirken belirli bir antijene karşı antikor üretmiştir. K’de üretilmiş antikorlar daha sonra L kişisine hazır olarak aktarılmıştır. Yalnız bu süreçlere göre K ve L’deki bağışıklık nasıl etiketlenir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) K: aktif; L: pasif.
K antikorları kendi yanıtıyla üretmiştir; bu nedenle K açısından aktif bağışıklık vardır. L aynı antikorları hazır almıştır; bu aktarım L açısından pasif bağışıklık oluşturur. Bir antikorun vericide aktif yanıt sonucu oluşması, alıcıda da aktif bağışıklık olduğu anlamına gelmez. Sınıflandırırken hangi bireyin antikoru ürettiği açıkça belirlenmelidir.
-
Soru 10 / 10
İki uygulamadan K, kişinin kendi antikor yanıtını uyaran bir aşıdır. L, başka bir canlıda üretilmiş antikorları hazır taşıyan serumdur. İkisi de dışarıdan uygulandığına göre aktif-pasif ayrımı nasıl yapılmalıdır?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) K aktiftir, L pasiftir; ölçüt, antikorun kişide üretilmesi veya hazır alınmasıdır.
Aktif-pasif sınıflandırması, vücuda bir şey girip girmemesine göre yapılmaz. Aşıda birey kendi özgül yanıtını oluşturur; serumda antikor hazır aktarılır. Bu yüzden her ikisi yapay yolla edinilmiş kazanılmış bağışıklıkla ilişkili olsa da aşı aktif, serum pasif örnektir. Pasif sözcüğü antikorların etkisiz olduğu anlamına gelmez; alıcının bu antikorları üretmediğini anlatır.
Doğru cevap:
Test tamamlandı!
Bağışıklık Sistemi