Depolarizasyon nedir?

Dinlenme hâlinde zar nasıldır? (Polarizasyon)

Uyartı iletmeyen nöron dinlenme hâlindedir. Bu durumda akson zarının içi negatif (−), dışı pozitif (+) yüklüdür. Zarın iki yüzü arasındaki bu yük farkına dinlenme potansiyeli (zar potansiyeli), bu kutuplaşmış duruma da polarizasyon denir.

Depolarizasyon nasıl olur?

Nöron eşik değerde ya da daha güçlü bir uyaranla uyarıldığında pozitif iyonlar hücre içine girer. Hücre içi pozitif, hücre dışı negatif hâle gelir; bu olay depolarizasyondur. Oluşan iyon değişimi bir dalga gibi akson boyunca ilerler. Zar potansiyelindeki bu kısa süreli değişikliklere aksiyon potansiyeli denir.

Ders kitabı bu iyonları adlarını vermeden "pozitif iyonlar" olarak anlatır. Daha ayrıntılı kaynaklarda depolarizasyonda hücreye giren iyonun sodyum (Na⁺) olduğu belirtilir.

Polarizasyon, depolarizasyon, repolarizasyon sırası

1. Polarizasyon: Dinlenme. İç negatif, dış pozitif.
2. Depolarizasyon: Uyarılma. Pozitif iyonlar içeri girer; iç pozitif, dış negatif olur.
3. Repolarizasyon: Pozitif iyonlar dışarı çıkar; zar yeniden dinlenme düzenine döner.

Eşik değer ve ya hep ya hiç yasası

Bir nöronda uyartı oluşturabilen en düşük uyaran şiddetine eşik değer denir. Tek bir nöron eşik değerin altındaki uyaranlara yanıt vermez; eşik değer ve üzerindeki uyaranlara ise hep aynı şiddette yanıt verir. Buna ya hep ya hiç yasası denir. Birçok aksondan oluşan sinir demetinde ise tepki, uyaran arttıkça kademeli olarak artar.