Duyu Reseptörleri ve Duyu Organları Testi

Doğru cevap: B) Kornea

Kornea, sert tabakanın ön bölümünün incelip saydamlaşmasıyla oluşur; kan ve lenf damarı içermez ve ışığı kırar. Mercek de ışığı kırar, ancak göz bebeğinin arkasındadır ve sert tabakanın ön uzantısı değildir. İris renkli kaslı bölüm, ağ tabaka ise fotoreseptörlerin bulunduğu tabakadır. Yapıyı tanımak için konum ve görev birlikte kullanılmalıdır.

Doğru cevap: A) Kulak yolu – örs – salyangoz

Kulak kepçesi, yolu ve zarı dış kulak başlığı altında; çekiç, örs, üzengi ve östaki bağlantısı orta kulakta; salyangoz ile dengeye ilişkin yapılar iç kulakta verilir. Aynı organın parçalarını yapısal konumlarına göre ayırmak, hepsinin aynı işi yaptığı anlamına gelmez.

Doğru cevap: D) Retina

Gözde ve fotoğraf makinesinde üzerine düşen ışığı algılayıp elektrik sinyaline çeviren algılayıcı yüzeyler bulunur. Bu işlev gözde retina, dijital fotoğraf makinesinde görüntü sensörü tarafından yerine getirilir. Mercek ve kornea ışığı kırar, göz bebeği göze giren ışık miktarını ayarlar; ışığı elektrik sinyaline çeviren yapı retinadır. Benzetme algılama basamağıyla sınırlıdır: gözde oluşan sinyal görme sinirleriyle beyne iletilir ve görüntü beyinde yorumlanır.

Doğru cevap: D) Epidermis: çok katlı epitel ve kan damarı yok; dermis: bağ doku, damarlar, bezler ve duyu yapıları.

Üst deri çok katlı epitelden oluşur ve kan damarı içermez. Alt deri bağ dokudur; damar, sinir ucu, ter/yağ bezi, kıl kökü ve çeşitli reseptörlerle ilişkilidir. Tabakaların yapı ve içerik farkı korunma, beslenme ve algılama görevlerini anlamayı sağlar.

Doğru cevap: D) Aynı kokuya duyu adaptasyonu gelişmesi, farklı kokunun yine algılanabilmesiyle

Kaynak uzun süre aynı kokunun alınmasıyla koku reseptörlerinde duyu adaptasyonu oluştuğunu anlatır. Bu durum farklı bir kokunun algılanmasını engellemez. Kokuyu fark etmemek, tek başına ortamda o madde kalmadığının veya bütün koku algısının kaybedildiğinin kanıtı değildir. Koku bilgisi talamusa uğramadan koku merkezine ulaşır.

Doğru cevap: C) İkisi de sinirsel iletimle ilişkilidir; birinde duyu bilgisi merkeze, diğerinde yanıt kas gibi hedefe taşınır.

Kaynak, reseptörlerden alınan bilginin nöronlarla merkeze iletilmesini ve oluşturulan cevabın kas/salgı bezi gibi yapılara taşınmasını ayrı görevler olarak açıklar. Omurilikten kasa uzanan motor nöron ikinci görevi örneklendirir. Ortak nöron yapısı, her nöronun aynı başlangıç ve hedef arasında çalıştığı anlamına gelmez.

Doğru cevap: C) Nöronun başka nöron veya kas/salgı hücresi gibi alıcı hücreyle iletişim kurduğu bağlantı bölgesidir.

Sinaps, nöronlar arasında veya nöron ile alıcı hücre arasında iletişim bağlantısıdır. Alıcı hücre başka bir nöron, kas hücresi ya da salgı yapan hücre olabilir. Ranvier boğumu ise akson üzerindeki miyelin kesintisidir. Nöronlar arası aktarım genellikle akson ucundan diğer nöronun dendritine doğrudur; bütün bağlantıları aynı yönde veya yapıda saymak doğru değildir.

Doğru cevap: A) Ruffini: sıcak; Krause: soğuk; serbest sinir uçları: ağrı ve doku hasarı.

Bu soruda görselde verilen adlandırma kullanılır: Ruffini sıcağa, Krause soğuğa duyarlı olarak gösterilir. Serbest sinir uçları ağrı reseptörü olarak doku hasarı, aşırı sıcaklık, basınç ve kimyasal gibi etkenlerle ilişkilendirilir. Ağrı reseptörü ile normal sıcaklık değişimini algılayan reseptörün işlevini tek bir uyaran adına indirgemek yeterli değildir.

Doğru cevap: B) İletim iyon geçişlerine dayanır ve ATP harcar; bu nedenle elektrokimyasaldır.

Nöronlarda uyartı iletimi iyon geçişlerine dayandığı için elektriksel, ATP harcanmasını gerektirdiği için kimyasaldır; yani elektrokimyasal bir süreçtir. Benzetme sinyalin bir noktadan diğerine taşınmasını anlatır ama bu kimyasal yönü göstermez. Bir sinir teline uygulanan uyaran şiddeti arttıkça uyartının hızı ve şiddeti değişmez, yalnızca birim zamanda oluşan uyartı sayısı artar. Dinlenme hâlinde zarın iki yüzü arasında yük farkı vardır.

Doğru cevap: D) Miyelinli aksonda atlamalı iletim ve kalın akson çapı iletimi hızlandırır; uyaran şiddeti hızı artırmaz.

Miyelin elektriksel yalıtım sağlar; miyelinli aksonda aksiyon potansiyeli Ranvier boğumlarında oluştuğundan iletim atlamalıdır. Kaynak ayrıca daha kalın aksonda iletimin daha hızlı olduğunu verir. Bunlar yapısal özelliklerdir. Aynı sinir telinde uyaran şiddetinin artması ise hız artışıyla değil, birim zamanda oluşan uyartı sayısıyla ilişkilendirilir.