Repolarizasyon nedir?
Repolarizasyon, depolarize olmuş nöronda pozitif iyonların yeniden hücre dışına çıkmasıyla zarın dinlenme hâlindeki yük düzenine dönmesidir: hücre dışı yeniden pozitif, hücre içi yeniden negatif olur.
Repolarizasyon nasıl olur?
Uyarılan bölgede depolarizasyonla hücre içi pozitif olmuştur. Ardından pozitif iyonlar tekrar hücre dışına çıkar ve zar, dinlenme durumundaki yük dağılımına geri döner. Bu geri dönüşe repolarizasyon denir.
Repolarizasyon tamamlanmadan zarın o bölgesinden ikinci bir uyartı geçemez. Bu yüzden uyartı iletiminde polarizasyon, depolarizasyon ve repolarizasyon her zaman bu sırayla birbirini izler.
Depolarizasyon ve repolarizasyon farkı
- Depolarizasyon: pozitif iyonlar hücre içine girer; iç pozitif, dış negatif olur.
- Repolarizasyon: pozitif iyonlar hücre dışına çıkar; iç yeniden negatif, dış yeniden pozitif olur.
- İkisi birlikte, zar potansiyelindeki kısa süreli değişimi yani aksiyon potansiyelini oluşturur.
Miyelinli aksonda atlamalı iletim
Birçok nöronun aksonu, Schwann hücrelerinin oluşturduğu miyelin kılıfla örtülüdür. Miyelinli sinirlerde aksiyon potansiyeli yalnızca kılıfın kesintiye uğradığı Ranvier boğumlarında oluşur; uyartı boğumdan boğuma atlayarak ilerler. Buna atlamalı uyartı iletimi denir ve miyelinli nöronlarda iletim miyelinsizlere göre daha hızlıdır.
Sık sorulanlar
- Repolarizasyonda iyonlar hangi yöne hareket eder?
- Pozitif iyonlar hücre içinden hücre dışına çıkar. Böylece hücre dışı pozitif, hücre içi negatif yüklü dinlenme düzeni geri gelir.
- Repolarizasyon olmadan yeni uyartı geçer mi?
- Geçmez. Zarın bir bölgesinden ikinci bir uyartının geçebilmesi için o bölgenin önce repolarize olması, yani dinlenme yük düzenine dönmesi gerekir.
Kaynak: MEB 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı, 2026-2027 (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli), 1. Tema: Tepki. Açıklamalar ders kitabındaki bilgilere göre hazırlanmıştır; BiyoSmart, Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî uygulaması değildir.