Etilen hormonu nedir, ne işe yarar?
Etilen, gaz hâlinde bulunan ve bitkinin bütün organlarında üretilebilen bir bitki hormonudur. Meyvelerin olgunlaşmasını ve tatlanmasını sağlayan başlıca etkendir; gaz olduğu için yayılarak yakındaki meyvelerin de olgunlaşmasını hızlandırır.
Etilen nerede üretilir?
Etilen bütün bitki organlarında sentezlenir. En yoğun üretim yaşlı dokularda ve olgunlaşmakta olan meyvelerde olur.
Etilen meyveyi nasıl olgunlaştırır?
- Hücre çeperi enzimlerle parçalanır ve meyve yumuşar.
- Nişasta hidroliz edilir ve meyve tatlanır.
- Etilen gazı difüzyonla yayılır, yakındaki meyvelerin olgunlaşmasını da hızlandırır.
- Olgunlaşma bittikten sonra etilen üretimi sürerse hücreler yaşlanıp ölür ve mikroorganizmaların etkisiyle meyve çürümeye başlar.
Etilenin diğer etkileri
- Kuraklık, yaralanma, enfeksiyon, donma ve su baskını gibi stres koşulları etilen salgısını artırır; bu durumda bitkinin büyümesi ve metabolizma hızı yavaşlar.
- Yaprak dökülmesini tetikler.
- Ham yeşil meyveler depolarda etilen gazı verilerek olgunlaştırılabilir; etilen üretimini engelleyen maddelerle de olgunlaşma ve çürüme geciktirilebilir.
Sık sorulanlar
- Olgun bir meyve neden yanındaki meyveleri de olgunlaştırır?
- Olgunlaşan meyve etilen üretir. Etilen gaz olduğu için ortama difüzyonla yayılır ve yakındaki meyvelerin olgunlaşmasını da hızlandırır.
- Etilen hormonu bitkiyi strese karşı nasıl etkiler?
- Kuraklık, yaralanma, enfeksiyon, donma ve su baskını gibi stres koşullarında etilen salgısı artar; bitkide büyüme ve metabolizma hızı yavaşlar.
Kaynak: MEB 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı, 2026-2027 (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli), 1. Tema: Tepki. Açıklamalar ders kitabındaki bilgilere göre hazırlanmıştır; BiyoSmart, Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî uygulaması değildir.