Bitkisel Hormonlar Testi

Doğru cevap: A) Sitokinin

Bu özellikler sitokininin anlatımında birlikte bulunur. Çiçeklerin yaşlanmasının gecikmesi raf ömrüyle, meyve tutumu ve iriliği ürün kalitesiyle ilişkilidir. Etilen için meyve olgunlaşması ve yaşlanma, ABA için stres ve dormansi, oksin için uzama ve kök oluşumu gibi etkiler verilir; aynı organı etkilemek bütün görevlerin ortak olduğunu göstermez.

Doğru cevap: C) Çekirdeksiz meyve üretimi ve yabani otların yok edilmesi

Kitap sentetik oksini çekirdeksiz meyve üretimi ve yabani otların yok edilmesiyle ilişkilendirir. Aynı hormonun kullanımı, amaç ve uygulama bağlamına göre farklı sonuçlar sağlayabilir. Gazla olgunlaştırma etilenle, tomurcukların uykuda tutulması ABA ile, kesme çiçeklerin tazeliğinin korunması ise sitokininle ilgili örneklerdir. Bunlar sentetik oksinin bu soruda istenen kullanım çifti değildir.

Doğru cevap: A) Etilen üretimi artar; büyüme ve metabolizma yavaşlar.

Etilen yalnızca olgunlaşmayla ilişkilendirilmez; kitap stres koşullarında üretiminin arttığını ve büyüme ile metabolizmanın yavaşladığını da belirtir. Bu bilgi, bir hormonun farklı süreçlerde rol alabildiğini gösterir. Stres altında bütün büyümenin zorunlu olarak hızlanacağını söylemek, verilen etki yönünün tersidir.

Doğru cevap: C) Oksin, sitokinin ve giberellin

Hücre bölünmesi oksin, sitokinin ve giberellin anlatımlarında yer alır. Sitokinin adı hücre bölünmesiyle güçlü biçimde ilişkilendirilse de bu işlev yalnızca ona ait değildir. Etkiler tablosunu doldururken her satıra zorunlu olarak tek hormon seçmek, kitaptaki ortak etkilerin gözden kaçmasına yol açar.

Doğru cevap: C) Su stresi → ABA artışı → stoma kapanması → su kaybının azaltılması

Kitap su stresini ABA artışıyla, ABA etkisini stoma kapanmasıyla ve kapanmayı su kaybının önlenmesiyle bağlar. Her okun yönü önemlidir. ABA azalması, stoma açılması veya kapanma sonrasında su kaybının artması biçimindeki değişiklikler verilen zincirle uyuşmaz. Tepki bitkinin su kaybını düzenler; çevredeki kuraklığı ortadan kaldırmaz.

Doğru cevap: C) Oksin yan tomurcuk gelişimini baskılar; sitokinin yan tomurcuklarda bölünmeyi destekler.

Oksin için yan tomurcukların baskılanması ve dikey büyüme, sitokinin için yan tomurcuklarda bölünmenin uyarılması ve dallanmanın artması anlatılır. Bu karşılaştırma iki etkinin yönüne dayanır. Bir hormonun bitki büyümesini desteklemesi, bitkinin bütün bölgelerinde her gelişme olayını aynı yönde etkilemesi demek değildir. Kitaptaki üst tomurcuğu kesilmiş örnekte de yan tomurcukların sitokinin etkisiyle büyüdüğü gösterilir.

Doğru cevap: D) Gövdede ışık almayan tarafın uzamasını artırır; yan kök oluşumunu destekler; kökün yer çekimiyle toprağa yönelimini düzenler.

Kitap gövdede ışık almayan taraftaki hücre uzamasını ışığa yönelmeyle bağlar. Kök için yan kök oluşumunun teşviki ve yer çekimi etkisiyle toprağın içine yönelimin düzenlenmesi belirtilir. Aynı hormon farklı organlarda farklı sonuçlarla ilişkilidir; gövde ve kök açıklamalarının tarafı veya etki yönü ters çevrilmemelidir.

Doğru cevap: B) Yumuşama: hücre çeperinin enzimlerle parçalanması; tatlanma: nişastanın hidrolizi

Kitap, hücre çeperinin enzimatik olarak parçalanmasını yumuşamayla; nişastanın hidrolizini tatlanmayla ilişkilendirir. İkisi olgunlaşma sırasında birlikte görülebilse de aynı değişim değildir. Bu iki açıklamayı yer değiştirmek, gözlenen özellik ile onu açıklayan süreç arasındaki bağlantıyı bozar.

Doğru cevap: C) Giberellin gövde uzaması ve tane iriliğiyle ilişkilidir; görseller artış miktarını vermez.

Muz karşılaştırması giberellinin gövde uzamasındaki rolünü ve eksikliğindeki cüceliği; üzüm karşılaştırması tanelerin irileşmesi ve seyrelmesini örneklendirir. Bunlar farklı gözlem özellikleridir. Verilen görüntülerden kesin kat artışı, olgunlaşma hızı veya uygulanmayan bitkilerde hormon üretiminin bütünüyle yokluğu sonucu çıkarılamaz.

Doğru cevap: A) Akenlerin meyve gelişimine katkısı oksin üretimiyle ilişkilidir.

Akenlerin alınmasıyla gelişimin bozulması ve oksin verilince normale dönmesi birlikte değerlendirilmelidir. Üçlü karşılaştırma, akenlerin etkisinin oksin üretimiyle bağlantısını destekler. Gelişimin geri dönülmez biçimde durduğu iddiası üçüncü çilekle çelişir. Sonuç, bu örnekteki uygulamayı açıklar; oksinin bütün miktarlarda aynı etkiyi oluşturduğu biçiminde genişletilmemelidir.