Giberellin nedir, ne işe yarar?
Giberellin, bitki boyunun uzamasında etkili büyük bir bitki hormonu grubudur. Tohumun uyku hâlini (dormansi) ortadan kaldırarak çimlenmeyi başlatır; eksikliğinde bitkiler cüce kalır.
Giberellin nerede üretilir?
Giberellin bitkinin tohumlarında, tomurcuklarında, genç yapraklarında ve köklerinde üretilir.
Giberellin hormonunun görevleri
- Tohumun dormansisini (uyku hâlini) kaldırır ve çimlenmeyi başlatır.
- Gövde boyunun uzamasını ve hücre bölünmesini uyarır.
- Tomurcuklanmayı ve çiçeklenmeyi teşvik eder.
- Meyvelerin gelişmesini destekler.
Giberellin eksikliği: cücelik
Giberellin eksikliğinde bitkiler kısa boylu, yani cüce kalır. Ders kitabında giberellin eksikliğinde gelişen bir muz bitkisinin, giberellin varlığında gelişene göre çok daha kısa kaldığı gösterilir.
Tarımda giberellin
Giberellin bazı meyvelerin iriliğini artırmada ve çekirdeksiz meyve oluşumunda kullanılır. Örneğin çekirdeksiz üzümde salkımdaki tanelerin seyreltilmesi ve tanelerin iri olması için uygulanır.
Sık sorulanlar
- Giberellin ve absisik asit çimlenmeye nasıl etki eder?
- Ters yönde. Giberellin tohumun dormansisini kaldırıp çimlenmeyi başlatır. Absisik asit ise tohumun uykuda kalmasını sağlar ve çimlenmeyi engeller.
- Giberellin eksikliğinde ne olur?
- Gövde boyu yeterince uzamaz ve bitki cüce kalır.
Kaynak: MEB 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı, 2026-2027 (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli), 1. Tema: Tepki. Açıklamalar ders kitabındaki bilgilere göre hazırlanmıştır; BiyoSmart, Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî uygulaması değildir.