Ekosistemin Bileşenleri Testi

Doğru cevap: A) Işık

Işık, ekosistemde sadece enerji kaynağı değil, aynı zamanda bir zamanlayıcıdır. Gün uzunluğu (süresi), bitkilerde üreme (çiçeklenme) ve hayvanlarda göç ya da kış uykusu gibi mevsimsel davranışları tetikleyen en temel işarettir.

Doğru cevap: D) Ayrıştırıcı (saprotrof)

Mantarlar fotosentez yapamaz; ölü organik kalıntıların üzerine enzimlerini salgılayıp bunları parçalayarak beslenir. Bu nedenle şapkalı mantarların ekosistemdeki temel görevi ayrıştırıcılıktır.

Doğru cevap: C) Rhizobium bakterilerinin havadaki azotu toprağa kazandırması

Rhizobium örneğinde canlı (biyotik) bir bileşen, cansız (abiyotik) bir bileşeni doğrudan etkiler. Havadaki serbest azot (N2) bitkiler tarafından doğrudan kullanılamaz. Baklagillerin köklerinde yaşayan Rhizobium bakterileri N2'yi bitkilerin kullanabileceği forma dönüştürür; bitkiler azotu topraktan amonyum ve nitrat olarak alır. Aslan-zebra ve iki ağaç türü örnekleri canlılar arasındaki, yükseklik-sıcaklık örneği ise cansız bileşenler arasındaki bir ilişkidir.

Doğru cevap: C) Fotosentez hızını

Yapılan deneyler (Engelmann deneyi gibi), klorofilin kırmızı ve mor ışığı daha iyi soğurduğunu, yeşil ışığı ise büyük ölçüde yansıttığını göstermiştir. Bu nedenle ışığın dalga boyu (rengi) fotosentez hızını doğrudan etkiler.

Doğru cevap: C) Yüksek sıcaklık ve su kıtlığı

Develer, gündüzleri vücut sıcaklıklarının yaklaşık 41 °C'ye kadar yükselmesine izin vererek terlemeyi en aza indirir. Böylece yüksek sıcaklıkta su kaybını azaltır ve uzun süre susuz kalabilirler.

Doğru cevap: C) İnorganik kısım

Toprak; minerallerden oluşan inorganik kısım ile mikroorganizmalar tarafından ayrıştırılan humus ve çürüyen organik maddelerden oluşan organik kısımdan meydana gelir. Mineraller toprağın inorganik kısmını oluşturur.

Doğru cevap: C) Cansız çevrenin canlı davranışına etkisi

Gelgitle deniz suyunun çekilmesi cansız çevrede gerçekleşen fiziksel bir olaydır. Su çekildiğinde canlıların yuvalarından çıkıp beslenmesi, cansız çevre faktörlerinin canlıların davranışlarını etkilediğini gösterir.

Doğru cevap: B) Her canlının optimum pH değeri vardır; pH değişimi enzim işleyişini bozarak canlıları etkiler.

Her canlının yaşayabileceği optimum bir pH değeri vardır ve enzimler belirli bir pH aralığında etkin çalışır. Asit yağmurları, tarımsal ve evsel atıklar göl, akarsu ve toprakların pH'ını değiştirebilir. Sucul ekosistemlerde pH'ın düşmesi balık gibi canlıların ölümüne yol açabilir; tarım topraklarında ise bitkilerin mineral alımı ve yararlı toprak mikroorganizmalarının faaliyeti bozulur. Topraktaki ağır metallerin çözünürlüğü de pH'a bağlıdır; asidik ortamda zehirli metaller serbest kalabilir.

Doğru cevap: A) Yüksek sıcaklık ve kuraklık nedeniyle su kaybı

Kaktüslerde yaprakların dikene dönüşmesi, yüksek sıcaklıkta terlemeyle su kaybını azaltır. Böylece kaktüsler 50 °C'nin üzerindeki sıcaklıklara ve kuraklığa dayanabilir. Bu uyum ışık almakla değil, sıcaklık ve su kıtlığıyla ilgilidir.

Doğru cevap: B) Canlı ve cansız bileşenlerin birbirine bağlı olduğunun

Sıcaklık düştüğünde göçlerin başlaması, su azaldığında canlı sayısının düşmesi gibi örnekler, cansız bileşenlerdeki bir değişimin canlı bileşenleri doğrudan etkilediğini gösterir. Ekosistemdeki cansız ve canlı bileşenler birbirinden ayrılmaz bir bütün oluşturur.