Popülasyon ve Komünitelerdeki Etkileşimler Testi

Doğru cevap: C) Komünite

Belirli bir bölgede yaşayan farklı türlere ait popülasyonların oluşturduğu canlı topluluğuna komünite denir. Komünite yalnızca canlıları kapsar; ekosistem ise komüniteyle birlikte cansız çevreyi de içerir.

Doğru cevap: D) Çıplak kayaya ilk yerleşir, toprak oluşumunu başlatarak diğer türlere ortam hazırlar.

Süksesyon, bir komünitede tür bileşiminin ve komünite yapısının zaman içinde aşamalı olarak değişmesidir. Birincil süksesyon, lav yüzeyleri ve çıplak kayalar gibi toprağın bulunmadığı ortamlarda başlar. Karasal ortamlarda öncü türler genellikle likenler, karayosunları ve bazı mikroorganizmalardır. Likenler kayaların parçalanmasına katkı sağlar ve zamanla ince bir toprak tabakası oluşur; böylece otsu bitkiler, çalılar ve ağaçlar için ortam hazırlanır. Klimaks komünite ise sürecin ileri aşamasında oluşur.

Doğru cevap: D) Komünite

Komünite, popülasyonun bir üst basamağıdır. Popülasyonda tek bir tür varken, komünitede bir ormandaki ağaçlar, kuşlar ve mantarlar gibi farklı türler bir arada ve etkileşim içindedir.

Doğru cevap: A) Işığın derinlik arttıkça azalması

Fotosentez için yeterli ışık gerekir. Suyun derin kısımlarında ışık azaldığı için üreticiler (bitkiler, algler) ancak ışığın ulaşabildiği sığ bölgelerde ve üst tabakalarda yoğunlaşır.

Doğru cevap: D) Parazit

Parazitler konağın üzerinde ya da içinde yaşayarak onun besinlerine ortak olur ve genellikle ona zarar verir; ancak yaşamlarını sürdürmek için konağa bağlı olduklarından çoğunlukla onu hemen öldürmezler. Avcılar ise avını yakalayıp yiyerek beslenir. Ayrıştırıcılar ölü organik maddeleri parçalar; mutualizmde ise iki taraf da fayda görür.

Doğru cevap: C) Aynı nişi paylaşan türlerden rekabette zayıf olan elenir; doğada niş farklılaşması bunu önleyebilir.

Gause'un Paramecium aurelia ve Paramecium caudatum ile yaptığı deneyde iki tür ayrı ortamlarda yetiştirildiğinde her ikisi de çoğalmış, aynı ortamda yetiştirildiğinde ise Paramecium caudatum ortamdan elenmiştir. Bu deney, aynı ekolojik nişi paylaşan türler arasındaki rekabetin kaynakları daha etkili kullanan türün lehine sonuçlanabileceğini gösterir. Doğada ise türler kaynakları farklı zamanlarda ya da farklı yerlerde kullanarak (niş farklılaşması) bir arada yaşayabilir.

Doğru cevap: C) Pozitif artış (kuruluş) evresi

Büyümenin başında popülasyon küçüktür ve kaynaklar boldur. Bu yüzden besin kıtlığı, alan darlığı ve hastalık gibi sınırlayıcı etkenler (çevre direnci) en azdır. Birey sayısı arttıkça rekabet artar ve çevre direnci yükselir.

Doğru cevap: A) Hazır besinle beslenip yeni konağa ulaşma şansları düşük olduğu için

İç parazitler konağın sindirim kanalındaki hazır besinlerle beslenir; avlanmaya ve sindirime enerji harcamadıklarından bu enerjinin büyük kısmını üremeye ayırabilirler. Ayrıca yumurta ya da larvalarının yeni bir konağa ulaşma olasılığı düşüktür; çok sayıda yumurta üretmek bu kaybı telafi eder.

Doğru cevap: A) Aynı nişi paylaşan iki türden rekabet gücü düşük olanın ortamdan elendiği

Gause, ekolojik nişleri örtüşen Paramecium aurelia ve Paramecium caudatum türlerini önce ayrı ortamlarda yetiştirmiştir; iki türün sayısı önce artmış, sonra sabit kalmıştır. Türler aynı ortama konduğunda ise P. aurelia çoğalmaya devam etmiş, P. caudatum azalarak ortamdan elenmiştir. Deney, aynı nişi paylaşan türler arasındaki rekabetin kaynakları daha etkili kullanan türün lehine sonuçlanabileceğini gösterir.

Doğru cevap: C) Simbiyotik yaşamın güçlenmesi

Nişleri örtüşen türler aynı besin ve alan için rekabete girer; aralarında ortak (simbiyotik) yaşam kurulması beklenmez. Gause'un deneyinde olduğu gibi kaynakları daha etkili kullanan tür baskın gelir ve rekabet gücü düşük olan tür ortamdan elenebilir.