Madde ve Enerji Akışı, Madde Döngüleri Testi

Doğru cevap: C) Tarlada dönüşümlü olarak baklagil yetiştirmek

Baklagillerin kök nodüllerindeki azot bağlayıcı bakteriler havanın serbest azotunu toprağa bağlar. Bu nedenle baklagil yetiştirilen toprak azotça zenginleşir. Nöbetleşe (dönüşümlü) ekim bu ilkeye dayanır. Aşırı yapay gübre ise su kaynaklarına karışarak ötrofikasyona yol açabilir.

Doğru cevap: A) Enerjinin A'dan B'ye aktarıldığını

Besin zinciri şemalarındaki oklar, besin olan canlıdan onu yiyen canlıya doğru çizilir ve enerji akışının yönünü gösterir. A → B oku, B'nin A ile beslendiğini ve enerjinin A'dan B'ye geçtiğini gösterir. Oku ters okuyup A'nın B'yi yediği sonucuna varmak yaygın bir yanılgıdır.

Doğru cevap: A) Mineraller

Trofik düzeyler 'beslenen' canlı basamaklarıdır. Mineraller cansız (abiyotik) faktörlerdir ve besin ağındaki basamaklardan birini değil; döngüdeki maddeyi temsil ederler. Üreticiler ve tüketiciler ise biyotik trofik düzeylerdir.

Doğru cevap: A) Canlının besin zincirindeki beslenme basamağını

Trofik düzey, bir canlının besin zinciri veya besin ağında enerji ve madde aktarımındaki konumudur. 1. trofik düzeyde üreticiler, 2. trofik düzeyde otçullar, 3. trofik düzeyde etçiller yer alır. Bir canlının trofik düzeyi yalnızca beslenme biçimine değil, hangi düzeydeki canlılarla beslendiğine bağlıdır.

Doğru cevap: C) Su buharının soğuyarak su damlacıklarına ya da buz kristallerine dönüşmesi

Buharlaşmada sıvı su gaz hâline geçer. Yoğuşmada ise atmosferdeki su buharı soğuyarak küçük su damlacıklarına ya da buz kristallerine dönüşür ve bulutları oluşturur. Bulutlardaki damlacıklar büyüyünce yağmur, kar veya dolu olarak yeryüzüne iner; bu ayrı bir basamak olan yağıştır.

Doğru cevap: A) Canlı çeşitliliğinin azalmasına ve ekosistemlerin bozulmasına

Madde döngülerindeki bozulmalar doğal dengenin bozulmasına, iklimsel ve coğrafi değişikliklere neden olabilir. Örneğin karbon döngüsündeki bozulma sıcaklık artışına, azotlu bileşiklerin atmosferde artması asit yağmurlarına yol açar. Bu değişimler ekosistemleri bozar ve tür çeşitliliğini azaltır. Belli bir bölgede başlayan sorunlar zamanla tüm dünyayı etkileyebilir.

Doğru cevap: D) Termodinamiğin 2. Yasası

Termodinamiğin 2. Yasası 'enerjinin niteliği' ile ilgilidir. Her dönüşüm sırasında enerji daha az işe yarar bir form olan ısıya dönüşür ve çevreye yayılır.

Doğru cevap: A) Hayır, her enerji dönüşümünde bir kısmı ısıya dönüşür.

Her enerji aktarımı ya da dönüşümü sırasında enerjinin bir kısmı ısıya dönüşerek çevreye yayılır ve iş yapmak için kullanılabilir enerji giderek azalır. Isı kaybı kaçınılmazdır; bu nedenle ekosisteme sürekli olarak güneşten yeni enerji girmesi gerekir.

Doğru cevap: B) Fitoplanktonların çok hızlı çoğalıp hızla tüketilmesi

Sucul sistemlerde bazen anlık ölçümlerde ters biyokütle piramidi görülür. Bunun nedeni fitoplanktonların (üretici) devir hızının (yenilenme hızının) çok yüksek olmasıdır. Hızla çoğalan küçük bir fitoplankton biyokütlesi, daha büyük bir zooplankton (tüketici) biyokütlesini besleyebilir.

Doğru cevap: D) Kalan kısım solunumla ısıya dönüştüğü ve atıklarla atıldığı için

Bir canlı, aldığı enerjinin büyük kısmını hücresel solunumla hareket, büyüme, vücut ısısını koruma gibi faaliyetlerde kullanır ve bu enerji sonunda ısı olarak çevreye yayılır. Sindirilemeyen kısımlar da dışkıyla atılır. Böylece enerjinin yalnızca yaklaşık %10'u biyokütleye dönüşerek bir üst basamağa aktarılabilir. Enerji ayrıştırıcılar aracılığıyla üreticilere geri dönmez.