Fotosentez Hızını Etkileyen Faktörler Testi

Doğru cevap: C) Işık bol olsa da CO₂ azlığının hızı sınırlaması

Minimum kuralına göre fotosentez hızını, miktarı en az olan faktör belirler. Işık yeterli olduğu hâlde CO₂'nin az olması hızı sınırlıyorsa bu, kuralın açık bir örneğidir. Işık şiddeti ya da sıcaklık arttıkça hızın hep artması ise bu kuralla çelişir; hız belli bir değerden sonra artmaz.

Doğru cevap: A) Stoma sayısı

Stoma sayısı, kütikula kalınlığı, enzim miktarı ve kloroplast sayısı bitkinin kalıtsal özellikleridir. CO₂ miktarı, ışığın dalga boyu ve mineraller ise bitkinin bulunduğu çevreyle ilgili dış faktörlerdir.

Doğru cevap: D) Daha fazla ışık soğurabilmesi

Geniş yaprak, ışığı yakalayacak daha fazla yüzey ve daha fazla klorofil demektir. Böylece birim zamanda daha fazla ışık soğurulur ve fotosentez hızı artar. Yaprak alanı bitkinin kalıtsal yapısıyla ilgili bir iç faktördür.

Doğru cevap: B) pH değeri enzimlerin çalışma hızını ve mineral emilimini etkiler.

Fotosentez tepkimeleri enzimlerle gerçekleşir ve her enzim belli bir pH aralığında görev yapar. Ayrıca toprağın pH değeri, demir (Fe) ve magnezyum (Mg) gibi minerallerin bitki tarafından alınmasını etkiler; bu da dolaylı yoldan fotosentez hızını değiştirir.

Doğru cevap: A) Fotosentezin ana sorumlusunun klorofil pigmenti olduğunu

Klorofil hangi dalga boylarını daha çok soğuruyorsa (mor, mavi, kırmızı) fotosentez de o dalga boylarında daha hızlı gerçekleşir. İki grafiğin birbirine benzemesi, fotosentez hızının klorofilin ışığı soğurmasına bağlı olduğunu gösterir.

Doğru cevap: D) Her iki faktörün ortak etkisine göre değişir.

Işığın şiddeti (gelen enerji miktarı) ve dalga boyu (klorofilin o ışığı ne kadar soğurduğu) fotosentez hızını birlikte etkiler. Örneğin şiddeti yüksek yeşil ışıkta bile hız düşük kalabilirken şiddeti orta düzeydeki kırmızı ışıkta hız daha yüksek olabilir.

Doğru cevap: C) Doğru orantılıdır.

Klorofil, ışığı soğuran temel pigmenttir. Diğer faktörler yeterli olduğu sürece birim alandaki klorofil miktarı arttıkça daha fazla ışık soğurulur ve fotosentez hızı artar.

Doğru cevap: A) Alglerin bu ışıklarda daha fazla fotosentez yapıp O₂ üretmesi

Klorofil en çok mor, mavi ve kırmızı ışığı soğurur; bu yüzden fotosentez bu ışıklarda daha hızlıdır. Fotosentezin hızlı olduğu bölgelerde daha fazla O₂ açığa çıkar. Oksijenli solunum yapan bakteriler de oksijenin en bol olduğu bu bölgelerde kümeleşir.

Doğru cevap: D) Başka bir faktör sınırlayıcı hâle gelmiştir.

Minimum kuralına göre ışık yeterli olsa bile miktarı en az olan başka bir faktör (CO₂ miktarı, sıcaklık, su gibi) fotosentez hızını sınırlar. Bu durumda ışık şiddetini artırmak hızı artırmaz.

Doğru cevap: C) Fotosentez hızının ve verimin artması

Serada CO₂ miktarı ve sıcaklık gibi sınırlayıcı faktörler en uygun değere getirilirse fotosentez hızı artar; bu da daha hızlı büyüme ve daha çok ürün demektir. Bu durumda ışık şiddeti sınırlayıcı faktör hâline gelebilir; yani ışık şiddeti hızı etkilemeye devam eder.