Fotosentez ve Evreleri Testi
10. Sınıf biyoloji · 10 soru · her sorunun açıklamalı çözümü var
-
Soru 1 / 10
Fotosentez ve hücresel solunum arasındaki en temel enerji farkı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Fotosentez endergonik, solunum ekzergonik bir süreçtir.
Fotosentez, ışık enerjisini besinlerde kimyasal enerji olarak depolar (endergonik). Solunum ise besinleri parçalayarak bu enerjiyi ATP olarak açığa çıkarır (ekzergonik). Bitkiler dâhil tüm canlılar solunum yapar.
-
Soru 2 / 10
Fotosentezde üretilen PGAL'den sentezlenen ve fazlası iletim demetleri aracılığıyla bitkinin büyüyen kısımlarına taşınan karbohidrat hangisidir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sükroz
PGAL; glikoz, sükroz ve diğer polisakkaritlerin üretimine katılır. Sükrozun fazlası bitkinin iletim demetleri aracılığıyla büyüyen kısımlarına ve ihtiyaç duyulan diğer bölgelerine taşınır. Glikozun fazlası ise nişasta şeklinde depolanır. Glikojen hayvansal depo polisakkaritidir; selüloz hücre duvarının yapısına katılır.
-
Soru 3 / 10
Fotosentez yapabilen tüm canlılarda (bitkiler, siyanobakteriler, algler) ortak olarak bulunan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Klorofil pigmenti
Kloroplast yalnızca ökaryotlarda (bitki, alg) bulunur; fotosentetik bakterilerde fotosentez, sitoplazmada ve hücre zarının içe doğru katlanmış bölümlerinde gerçekleşir. Ancak ışığı soğuran klorofil pigmenti, fotosentez yapan her canlının (prokaryot ya da ökaryot) ortak bileşenidir.
-
Soru 4 / 10
Fotosentezde ışığın kullanıldığı tepkimeler kloroplastın hangi bölümünde gerçekleşir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Granum (tilakoit zarlar)
Işığın kullanıldığı tepkimeler granumlarda (tilakoit zarlarda), ışığın kullanılmadığı tepkimeler (Calvin döngüsü) ise kloroplastın sıvı kısmı olan stromada gerçekleşir.
-
Soru 5 / 10
Spektrofotometre cihazı biyolojik araştırmalarda ne amaçla kullanılır?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Pigmentlerin farklı dalga boylarını soğurma oranını ölçmek
Spektrofotometre, bir maddenin (örneğin klorofil özütünün) üzerine farklı dalga boylarında ışık gönderir ve bu ışığın ne kadarının madde tarafından soğurulduğunu ölçer. Klorofilin hangi dalga boylarını daha çok soğurduğu bu cihazla belirlenir. Pigmentlerin birbirinden ayrılması ise kromatografi ile yapılır.
-
Soru 6 / 10
Farklı türlerin klorofil yapılarının özdeş olmasına rağmen soğurma spektrumlarının (soğurulan ışık renklerinin) hafifçe farklılık göstermesinin nedeni ne olabilir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yardımcı pigmentlerin çeşidi ve miktarı
Bitkilerde klorofilden başka karoten, ksantofil, likopen gibi yardımcı pigmentler de bulunur. Bu pigmentler klorofilden farklı dalga boylarındaki ışığı soğurur ve enerjiyi klorofile aktarır. Yardımcı pigmentlerin çeşidi ve miktarı türden türe değiştiği için toplam ışık soğurma özelliği de değişir.
-
Soru 7 / 10
Işığın kullanıldığı tepkimelerde üretilen NADPH'ın Calvin döngüsündeki görevi nedir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) CO₂'nin indirgenmesi için hidrojen sağlamak
NADPH, hidrojen ve elektron taşıyan bir moleküldür. Calvin döngüsünde ATP'den gelen enerji ve NADPH'ın hidrojenleri kullanılarak CO₂ indirgenir ve PGAL sentezlenir. Fosfat grubunu ATP sağlar; klorofilin elektron açığı ise suyun fotoliziyle kapatılır.
-
Soru 8 / 10
Calvin döngüsünde bir glikoz molekülü sentezlemek için teorik olarak kaç tur dönülmesi ve kaç CO2 bağlanması gerekir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) 6 tur, 6 CO2
Glikoz 6 karbonlu (C₆H₁₂O₆) bir moleküldür. Calvin döngüsünün her turunda 1 CO₂ (1 karbon) bağlandığına göre, bir glikozun karbon iskeleti için döngünün 6 kez tekrarlanması ve 6 CO₂ bağlanması gerekir.
-
Soru 9 / 10
Fotosentezin ışığın kullanıldığı tepkimelerinde gerçekleşen fotoliz olayının (suyun parçalanması) sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi YER ALMAZ?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) CO₂'nin tutularak Calvin döngüsünün başlatılması
Fotoliz sonucunda elektronlar (klorofilin elektron açığını kapatır), hidrojen iyonları (NADP⁺ tarafından tutulur) ve oksijen (atmosfere verilir) oluşur. CO₂'nin tutulması ise ışığın kullanılmadığı tepkimelerde (stromada) Rubisko enzimiyle gerçekleşir; fotolizle doğrudan ilgili değildir.
-
Soru 10 / 10
Bir yaprağın üzerine yeşil ışık düşürüldüğünde fotosentez hızının en düşük seviyeye inmesinin nedeni hangisidir?
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Klorofilin yeşil ışığı çok az soğurması
Klorofil yeşil ışığı çok az soğurur, büyük kısmını yansıtır ya da geçirir; bu yüzden yaprak yeşil görünür. Soğurulmayan ışığın enerjisi fotosentezde kullanılamaz; bu nedenle yeşil ışıkta fotosentez en düşük hızda gerçekleşir. Yeşil ışık görünür spektrumun içindedir.
Doğru cevap:
Test tamamlandı!
Fotosentez ve Evreleri