10. Sınıf Biyoloji 1. Yazılı, Senaryo 3

Doğru cevap: D) Besindeki kimyasal enerji ATP'ye ve ısıya dönüştürülür.

Termodinamiğin birinci kanununa (enerjinin korunumu) göre enerji yok olmaz, bir formdan başka bir forma dönüştürülür. Hücresel solunumda glikoz gibi besinlerdeki kimyasal enerjinin bir kısmı ATP'nin fosfat bağlarına aktarılır, bir kısmı da ısıya dönüşür. Toplam enerji miktarı değişmez.

Doğru cevap: A) ADP + Pi + enerji

Hücrede enerji gerektiğinde ATP'nin uçtaki fosfat grubu hidrolizle koparılır. Bu işlem sonucunda adenozin difosfat (ADP), inorganik fosfat (Pi) ve serbest enerji açığa çıkar. Molekül adenin, riboz ve fosfatlara kadar parçalanmaz.

Doğru cevap: B) Stromadan tilakoit boşluğa (lümen)

Uyarılan elektronlar ETS boyunca taşınırken açığa çıkan enerjiyle protonlar stromadan tilakoit boşluğa (lümen) pompalanır. Burada biriken protonlar ATP sentaz enziminden geçerek stromaya dönerken ATP sentezlenir.

Doğru cevap: C) Yağ asitleri ve gliserol

Nötral yağlar (trigliseritler), bir gliserole bağlı üç yağ asidinden oluşur. Yağları sindiren enzim bu bağları kopararak yağ asitlerini ve gliserolü serbest bırakır. Yağ asidi ve gliserol epitel hücrelerinde yeniden trigliseride dönüştürülür, şilomikron hâlinde önce lenf kılcallarına, sonra kana geçer.

Doğru cevap: B) Midenin sürekli olarak glikoz emmesi

Mide iç duvarı, salgılanan mukus tabakasıyla korunur. Ayrıca protein sindiren enzim etkin olmayan hâlde (pepsinojen) salgılanır ve ancak mide boşluğunda HCl ile etkinleşir; HCl ve enzim de farklı hücrelerden salgılanır. Glikoz emiliminin mideyi korumayla ilgisi yoktur; emilim büyük ölçüde ince bağırsakta gerçekleşir.

Doğru cevap: A) Pepsin → Tripsin → Dipeptidaz

Protein sindirimi midede pepsin ile başlar. İnce bağırsakta pankreastan gelen tripsin ve kimotripsin ile devam eder; en son ince bağırsak epitelinden salgılanan dipeptidaz ve aminopeptidaz gibi enzimlerle amino asitlere kadar parçalanır. Pepsinojen ve tripsinojen ise bu enzimlerin etkin olmayan hâlleridir; proteinleri parçalamaz.