9. Sınıf Biyoloji 1. Yazılı, Senaryo 1

Doğru cevap: C) İnsan Genom Projesi

İnsan Genom Projesi, insan genomunun DNA dizisini tamamen ortaya çıkarmak amacıyla 1990-2003 yılları arasında yürütülmüş uluslararası bir çalışmadır. Proje sonucunda yaklaşık 3 milyar baz çiftinin dizilimi belirlenmiş ve genetik araştırmalarda önemli gelişmeler sağlanmıştır. Rekombinant DNA çalışmaları 1973'te Cohen ve Boyer tarafından başlatılmış, CRISPR-Cas sistemi 2012'de keşfedilmiş, hücre teorisi ise 19. yüzyılda ortaya konmuştur.

Doğru cevap: A) Uygulamalı biyoloji

Uygulamalı biyoloji, biyolojiden elde edilen bilgilerin tıp (gen tedavisi), tarım (ıslah çalışmaları) ve sanayi (biyoyakıt) gibi alanlardaki sorunları çözmek için kullanılmasıdır. Biyoteknoloji bu alanın en bilinen örneğidir. Teorik biyoloji daha çok modeller ve kavramsal çerçeveler üzerinde çalışır. Biyoetik bu uygulamaların ahlaki boyutlarını tartışır, paleontoloji ise fosilleri inceler.

Doğru cevap: D) Etik kurallara uyma

Bilim etiği, verilerin tarafsız ve dürüst biçimde toplanmasını ve sunulmasını gerektirir.

Doğru cevap: C) Kontrollü deney

Kontrollü deney, sebep-sonuç ilişkisini net görmek için tek bir değişkenin etkisini ölçmeyi sağlar.

Doğru cevap: D) Bilim insanının eğitiminin ve bakış açısının yorumlarına etki edebilmesi

Bilimin tamamen nesnel olduğu düşünülse de, bilim insanlarının aldıkları eğitim, kültürel birikim, inanç ve beklentileri verileri yorumlama biçimlerini etkileyebilir. Bu durum bilimin 'öznellik' (subjektiflik) boyutunu oluşturur ve farklı bilim insanlarının aynı veriden farklı çıkarımlar yapabilmesine yol açabilir. Bu özellik, bilimin sadece duygulara dayalı veya tamamen tutarsız olduğu anlamına gelmez, sadece insan zihninin sürece dâhil olduğu gerçeğini ifade eder.