9. Sınıf Biyoloji 1. Yazılı, Senaryo 2

Doğru cevap: B) Et suyundaki mikroorganizmaların havadan gelip gelmediğini test etmek

Pasteur, kaynattığı et suyunu kuğu boyunlu şişelerde bekletmiştir. Hava şişeye girebildiği hâlde toz ve mikroorganizmalar boyun kısmındaki kıvrımda tutulmuş, et suyu bozulmamıştır. Şişenin boynu kırıldığında ise et suyunda mikroorganizmalar üremiştir. Böylece mikroorganizmaların et suyunda kendiliğinden oluşmadığı, havadan bulaştığı gösterilmiş ve abiyogenez görüşü çürütülmüştür. Hava şişeye girebildiği için 'kaynatma yaşam gücünü yok eder' ve 'üreme olmaması havasızlıktan kaynaklanır' itirazları da geçersiz kalmıştır.

Doğru cevap: C) Veri uydurma

Veri uydurma (fabrikasyon), bir araştırmada hiç var olmamış verileri varmış gibi göstermektir. Bu davranış bilimsel dürüstlüğü zedeleyen en ağır ihlallerden biri kabul edilir. İntihal başkasının fikir veya verilerini kaynak göstermeden kullanmak, veri gizleme ise elde edilen ancak beklentiye uymayan verileri saklamaktır. Haksız yazarlık ise çalışmaya katkısı olmayan birinin yazar olarak gösterilmesidir.

Doğru cevap: C) Nicel gözlem

Ölçüm araçları (cetvel vb.) kullanılarak sayısal veri elde edilen gözlemler niceldir.

Doğru cevap: D) Bilginin paylaşılıp denetlenmesini sağlamak için

Bilimsel bilgi paylaşıldığında diğer bilim insanlarınca denetlenir, tekrarlanabilir ve yeni çalışmalara temel oluşturur.

Doğru cevap: D) ATP

ATP (adenozin trifosfat), hücrelerin yaşamsal faaliyetleri için doğrudan kullandığı enerji taşıyıcı moleküldür. Glikoz ve diğer besinler hücresel yıkım sırasında ATP üretmek için kullanılır; protein sentezi, kas kasılması gibi olaylar ise ATP'nin sağladığı enerjiyle gerçekleşir. Proteinler öncelikle yapı ve düzenleme görevi üstlenir; vitaminler enerji vermez, metabolizmada düzenleyici rol oynar.

Doğru cevap: B) Adaptasyon

Balıkların su direncine uygun vücut şekli, suda hareket etmelerini kolaylaştıran türe özgü kalıtsal bir özelliktir; bu nedenle adaptasyondur. Varyasyon bireyler arasındaki farklılıklar, mutasyon kalıtsal bilgideki değişiklik, gelişme ise yapıların olgunlaşmasıdır.