Biyolojinin Önemi ve Gelişimindeki Dönüm Noktaları Testi

Doğru cevap: C) Fotosentez

Bitkiler fotosentezde havadaki karbondioksidi kullanır ve oksijen açığa çıkarır. MOXIE de bitkilerden esinlenerek karbondioksidi oksijene dönüştürmek amacıyla geliştirilmiştir. Hücresel solunumda ise oksijen kullanılır ve karbondioksit açığa çıkar; yani süreç ters yönde işler. Terleme ve yaprak dökümü, bitkilerde fazla suyun ve atıkların uzaklaştırılmasıyla ilgili olaylardır.

Doğru cevap: C) Viral proteinin üretim talimatını hücrelere taşırlar.

mRNA aşıları vücuda virüsün kendisini ya da viral proteini doğrudan vermez; bunun yerine o proteinin yapımını kodlayan mRNA'yı hücrelere taşır. Hücreler bu talimatı okuyarak viral proteini üretir, bağışıklık sistemi de bu proteine karşı savunma geliştirir. mRNA kısa süre sonra parçalanır; hücrenin DNA'sına katılmaz ve kalıcı değişiklik yapmaz. Bu aşılar canlı ya da zayıflatılmış virüs içermez ve virüslerin yol açtığı hastalıklara karşı geliştirilmiştir. COVID-19 aşılarında kullanılan bu teknolojiyle kanser tedavisinde de umut verici sonuçlar elde edilmiştir.

Doğru cevap: C) Genetik materyalin nasıl saklandığının anlaşılmasını

Watson, Crick ve Franklin'in çalışmalarıyla DNA'nın kendi etrafında dönen çift sarmal bir yapıya sahip olduğu belirlenmiş, böylece genetik materyalin hücrede nasıl saklandığı ortaya çıkarılmıştır. Kalıtım kuralları 1865'te Mendel'in bezelyelerle yaptığı çalışmalarla açıklanmıştır. Belirli bir DNA dizisinin milyonlarca kez çoğaltılması 1985'te keşfedilen polimeraz zincir reaksiyonuyla (PCR), genetik materyalin başka canlılara aktarılması ise 1973'te geliştirilen rekombinant DNA teknolojisiyle mümkün olmuştur.

Doğru cevap: D) Tüm biyolojik bilgiler mutlak ve değişmezdir.

Biyoloji de dâhil olmak üzere hiçbir bilim dalında bilgiler mutlak ve değişmez değildir; her zaman yeni verilerle güncellenmeye açıktırlar. Bilim birikimli ilerler ve teknolojiyle hız kazanır. Ayrıca biyoloji, doğası gereği kimya ve fizik gibi temel bilimlerle sürekli bilgi alışverişinde bulunur. 'Değişmezlik' dogmatik bir kavramdır ve bilimsel yöntemle taban tabana zıttır.

Doğru cevap: B) Mendel

Avusturyalı rahip Gregor Mendel, bezelye bitkileri üzerinde yaptığı uzun süreli çaprazlama deneyleri sonucunda kalıtımın belirli matematiksel kurallar çerçevesinde gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Bu çalışmalarıyla modern genetik biliminin kurucusu kabul edilir. James Watson ve Francis Crick DNA'nın çift sarmal yapısını ortaya koyan bilim insanlarıdır. Kary Mullis ise DNA'yı çoğaltan PCR tekniğini geliştirmiştir.

Doğru cevap: B) III, I, II, IV

DNA'nın çift sarmal yapısı 1953'te keşfedilmiştir. Cohen ve Boyer rekombinant DNA teknolojisini 1973'te geliştirmiş, Kary Mullis polimeraz zincir reaksiyonunu (PCR) 1985'te keşfetmiş, Doudna ve Charpentier ise CRISPR-Cas sistemini 2012'de keşfetmiştir. Genetik materyali aktarma, çoğaltma ve düzenleme teknolojileri DNA'nın yapısının anlaşılmasından sonra geliştirilebilmiştir. Bu sıralama, biyolojide bilginin birikerek ilerlediğini ve her dönüm noktasının kendisinden sonraki araştırmalara yön verdiğini gösterir.

Doğru cevap: C) Doğa zekâsı

Doğa zekâsı (naturalist zekâ), canlı türlerini tanıma, doğadaki desenleri fark etme ve çevreye karşı derin bir duyarlılık gösterme yeteneğidir. Biyologlar, botanikçiler ve doğa gözlemcileri genellikle bu zekâ türünde öne çıkarlar. Sözel zekâ kelime kullanımıyla, matematiksel zekâ ise mantıksal ve sayısal işlemlerle ilgilidir. Müzikal zekâ ise seslerin ve ritimlerin algılanmasıyla ilgili bir yetidir.

Doğru cevap: C) Alexander Fleming

Alexander Fleming, 1928 yılında laboratuvarında unuttuğu bir bakteri tabağında küf mantarının bakterilerin üremesini durdurduğunu fark ederek penisilini keşfetmiştir. Bu buluş, enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde yeni bir çağ başlatmıştır. Ian Wilmut klonlama çalışmalarını, Kary Mullis PCR yöntemini, Jennifer Doudna ise Emmanuelle Charpentier ile birlikte CRISPR-Cas gen düzenleme sistemini geliştirmiştir.

Doğru cevap: D) Matthias Schleiden

Schleiden bitkiler, Schwann ise hayvanlar üzerinde çalışmıştır. İkisinin çalışmaları hücre teorisinin temelini oluşturmuştur.

Doğru cevap: A) Ian Wilmut ve Keith Campbell

Ian Wilmut ve Keith Campbell, 1996 yılında İskoçya'daki Roslin Enstitüsü'nde yetişkin bir koyunun meme bezi hücresinden (somatik hücre) aldıkları çekirdeği, çekirdeği çıkarılmış bir yumurta hücresine aktararak Dolly'yi klonlamışlardır. Bu çalışma, farklılaşmış yetişkin bir vücut hücresinin çekirdeğinin tüm bir canlıyı oluşturabilecek genetik bilgiyi taşıdığını göstermiştir. Watson ve Crick DNA'nın çift sarmal yapısıyla, Schleiden ve Schwann hücre teorisiyle, Fleming ve Pasteur ise mikrobiyoloji alanındaki çalışmalarıyla bilinir.