9. Sınıf Biyoloji 1. Yazılı, Senaryo 3

Doğru cevap: D) Genetik materyalin başka canlılara aktarılmasını sağladığı için

1973'te Cohen ve Boyer'in geliştirdiği rekombinant DNA teknolojisi, genetik materyalin çoğaltılmasını ve başka canlılara aktarılmasını mümkün kılmıştır. Bu sayede insülin gibi ilaçların bakterilere ürettirilmesi, hastalığa dayanıklı bitkiler ve gen tedavisi gibi uygulamaların kapısı açılmıştır. Kalıtım kurallarını Mendel (1865), DNA'nın çift sarmal yapısını Watson, Crick ve Franklin (1953) ortaya koymuş; yetişkin hücreden ilk memeli klonlamasını ise Wilmut ve Campbell (1996) gerçekleştirmiştir.

Doğru cevap: C) İntihal (Aşırma)

İntihal (plagiarism), başkasına ait olan fikir, metin, veri veya bulguları, orijinal kaynağa uygun şekilde atıf yapmadan sanki kendi eseriymiş gibi sunma eylemidir. Bu eylem bilimsel hırsızlık olarak kabul edilir ve akademik dünyada ağır yaptırımları vardır. Veri uydurma hiç elde edilmemiş verileri üretmek, mükerrer yayın aynı çalışmayı birden fazla kez yayımlamak, haksız yazarlık ise katkısı olmayan birini yazar olarak göstermektir.

Doğru cevap: A) Öznellik (subjektiflik)

Bilim insanları tamamen nesnel olmaya çalışsalar da, kendi geçmişleri, akademik çevreleri ve kişisel inançları verileri yorumlama biçimlerini etkileyebilir. Bu durum bilimin 'öznellik' (subjektiflik) boyutunu oluşturur ve farklı bilim insanlarının aynı veriden farklı çıkarımlar yapabilmesine yol açabilir. Nesnellik her zaman hedeflenen bir idealdir, ancak insan zihninin sürece dâhil olduğu gerçeği göz ardı edilemez.

Doğru cevap: D) Varyasyon

Genetiğin ve çevrenin etkisiyle aynı türün bireyleri arasında görülen farklılıklara varyasyon denir; insanlardaki göz rengi ve kan grubu farklılıkları buna örnektir. Adaptasyon türe özgü kalıtsal uyum, doğal seçilim çevreye uygun bireylerin daha çok hayatta kalıp üremesi, homeostazi ise iç dengenin korunmasıdır.

Doğru cevap: D) Eşeyli üreme

Eşeyli üremede mayoz bölünme ve döllenme sayesinde yeni gen kombinasyonları oluşur ve yavrular birbirinden farklı özellikler taşır. Bölünerek çoğalma ve tomurcuklanma eşeysiz üreme çeşitleridir; bu yolla oluşan yavrular genellikle ata bireyle aynı kalıtsal özelliklere sahiptir.