10. Sınıf Biyoloji 2. Yazılı, Senaryo 3

Doğru cevap: B) Yalnız I

ATP sentezi (fosforilasyon) her iki organelde de gerçekleşir. Suyun fotolizi ve CO₂ tüketimi ise yalnızca kloroplasta (fotosenteze) özgüdür. Mitokondride oksijenli solunum sırasında tam tersine su oluşur ve CO₂ açığa çıkar.

Doğru cevap: B) İnsanda selülozu sindiren enzimin bulunmaması

Selüloz, glikoz birimlerinden oluşan bir polisakkarittir. İnsanda selülozu sindiren enzim ve bu enzimi üreten mikroorganizmalar bulunmadığı için selüloz sindirilemez. Geviş getiren hayvanlarda ise mide bölmelerinde yaşayan mikroorganizmaların salgıladığı enzimler selülozu sindirir. Selüloz sindirilmese de lifli beslenme bağırsak sağlığı için önemlidir.

Doğru cevap: B) Mekanik sindirim besinleri küçültür, kimyasal sindirim yapı taşlarına ayırır.

Dişlerle çiğneme, midedeki kas hareketleri ve safranın yağları küçük damlacıklara ayırması mekanik sindirimdir; enzim kullanılmaz ve enzimin etki edeceği yüzey artar. Kimyasal sindirimde ise su ve enzimler yardımıyla (hidroliz) büyük moleküller yapı taşlarına (monosakkarit, amino asit, yağ asidi, gliserol) ayrılır.

Doğru cevap: B) Peristaltik hareket

Yemek borusu ve bağırsaklardaki düz kaslar ardışık olarak kasılıp gevşeyerek besini ilerletir. Peristaltik hareket denen bu hareket sayesinde besin, baş aşağı durulduğunda bile mideye ulaşır.

Doğru cevap: C) Bolus (lokma)

Ağızda çiğnenip tükürükle karışan besin kütlesine bolus (lokma) denir. Midede mide öz suyuyla karışan asitli bulamaca kimus, ince bağırsakta sindirimi büyük ölçüde tamamlanmış akışkan içeriğe ise kilüs denir. Şilomikron ise yağların emiliminde bağırsak epitel hücrelerinde oluşan, protein ve kolesterolle kaplı trigliserit yapısıdır.

Doğru cevap: A) Asetil-CoA (Asetil koenzim A)

Glikoz (piruvat üzerinden), yağ asitleri ve 2 karbonlu amino asitler Asetil-CoA'ya dönüşerek Krebs döngüsüne girer. Bu nedenle Asetil-CoA, enerji metabolizmasının ana kavşağıdır. Ancak gliserol glikolizin ara basamaklarından, 3 karbonlu amino asitler piruvattan, 4 ve daha fazla karbonlu amino asitler ise doğrudan Krebs döngüsünden solunuma katılır.

Doğru cevap: C) Hücrede ATP üretimi durur ve yaşamsal faaliyetler sürdürülemez.

Olgun alyuvarda mitokondri bulunmadığı için ATP yalnızca laktik asit fermantasyonunun glikoliz evresinde üretilir. Glikoliz durursa piruvat ve ATP oluşmaz; son ürün evresinde ise zaten ATP üretilmez. Bu nedenle hücrede ATP üretimi durur ve enerji gerektiren faaliyetler sürdürülemez.