9. Sınıf Biyoloji 2. Yazılı, Senaryo 2

Doğru cevap: C) Tahmin

Tahmin, hipotezin doğruluğu test edilmeden hipotezden akıl yürütme yoluyla çıkarılan sonuçtur ve genellikle 'Eğer ... ise ...' kalıbıyla ifade edilir (ör. Eğer ışık fotosentez için gerekliyse karanlıkta bekletilen bitki oksijen üretmez). Tahmin, hipotezin test edilebilmesini sağlar ve kontrollü deneylerin tasarımına yol gösterir. Gözlem ve veri toplama hipotezden önce gelir; analiz ise deneyden elde edilen verilerin değerlendirilmesidir.

Doğru cevap: D) Paranın gönüllülerin özgür kararını etkileyebilmesi

Bilimsel araştırmalarda katılımcılar, riskleri anlayarak ve herhangi bir baskı ya da çıkar etkisi altında kalmadan gönüllü onam vermelidir. Yüksek ödeme, kişilerin riskleri yeterince değerlendirmeden araştırmaya katılmasına yol açabilir; bu durum gönüllü onamı ve adalet ilkeleri açısından tartışma yaratır. Virüsün bulaşması için gereken en düşük dozu belirlemek araştırmanın amacıdır. Gönüllüler 14 gün boyunca izole edilmiş ve sürekli doktor gözetiminde tutulmuştur. Sonuçların paylaşılması da ödemeyle ilgili bir sorun değildir.

Doğru cevap: D) Fotoototrof

Işık enerjisini kullanarak fotosentezle kendi besinini üreten canlılara fotoototrof denir; yeşil bitkiler ve algler bu gruptadır. Heterotroflar besinini dışarıdan hazır alır; saprofit (çürükçül) ve parazit canlılar da heterotroftur.

Doğru cevap: A) Homeostaziyi korumak

Terleme ile vücut sıcaklığının normal seviyelerde tutulması, homeostaziyi (iç dengeyi) düzenleme amacıyla yapılan faaliyetlerdendir. Aşırı ısınma hücrelerin işleyişini bozacağından terleme bu dengenin korunmasına yardım eder. Terleme besin sağlamaz, varyasyon oluşturmaz ve organ gelişimine hizmet etmez.

Doğru cevap: D) Katabolizma (Yıkım)

Katabolizma (yıkım), büyük moleküllerin daha küçük bileşenlerine ayrılmasıdır; glikozun enerji üretimi için parçalanması buna örnektir (ör. hücresel solunum). Anabolizma ise küçük moleküllerden büyük moleküllerin yapılmasıdır. Dehidrasyon su çıkışıyla gerçekleşen bir sentez tepkimesidir; ototrofi ise bir beslenme biçimidir.

Doğru cevap: B) Çinko

Çinko (Zn), bağışıklık sistemi hücrelerinin gelişimi ve protein sentezi için kritik bir mineraldir.

Doğru cevap: A) Besinler ve su ile dışarıdan alarak

Mineraller canlıların kendi bünyesinde üretemediği inorganik moleküllerdir; besinler ve su ile dışarıdan hazır alınır.