POD eğitim · Lise Biyoloji

Bitkilerde Tepki Çeşitleri (Tropizma ve Nasti) Testi

11. Sınıf biyoloji · 10 soru · her sorunun açıklamalı çözümü var

  1. Soru 1 / 10

    Küstüm otu yaprakları dokunulduğunda kapanıyor. Safran çiçekleri 5–10 °C'de kapalı, 15–20 °C'de açık gösteriliyor. Bu örneklerde tepkiye neden olan uyaranlar sırasıyla hangileridir?

    Cevabı ve açıklamayı gör

    Doğru cevap: A) Dokunma ve sıcaklık

    Küstüm otunda dokunma, safranda sıcaklık değişimi uyaran olarak verilmiştir. Kapanma ve açılma ise uyaran değil, bitkide gözlenen tepkilerdir. Uyaran ile tepkinin ayrı belirlenmesi, hareket ve uyaran sütunları bulunan tabloların doğru doldurulmasını sağlar. Sıralama da hangi bitkinin hangi etkene yanıt verdiğini korumalıdır.

  2. Soru 2 / 10

    Bitki hareketlerini tropizma ve nasti olarak ayırmak için öncelikle hangi özellik belirlenmelidir?

    Cevabı ve açıklamayı gör

    Doğru cevap: A) Hareketin uyaranın yönüne bağlı olup olmadığı

    Temel ölçüt, hareketin uyaranın yönüyle ilişkisidir. Bu yöne bağlı hareketler tropizma, bağlı olmayanlar nasti olarak adlandırılır. Organ, hareketin hızı veya gözlem zamanı örneği tanımlamaya yardımcı olabilir; ancak ana grubu tek başına belirlemez. Ardından uyaranın türüne bakılarak alt grup seçilir.

  3. Soru 3 / 10

    Küstüm otu yapraklarının dokunmayla kapanması ve Venüs sinekkapanın yapraklarının böcek dokununca kapanması hangi ortak hareket türüne örnektir?

    Cevabı ve açıklamayı gör

    Doğru cevap: D) Sismonasti

    Kitap iki kapanma örneğini de sarsıntı veya dokunma uyaranlarıyla oluşan sismonasti altında verir. Tepkiler uyaranın yönüne bağlı değildir. Haptotropizma da dokunmayla ilişkili olabilir, ancak onda yönelme vardır. Bitkinin adına değil, tarif edilen hareketin niteliğine bakılarak ortak grup belirlenir.

  4. Soru 4 / 10

    Kökün gübre gibi yararlı bileşiklere yönelmesi ve aşırı tuz gibi zararlı bileşiklerden uzaklaşması için hangi değerlendirme doğrudur?

    Cevabı ve açıklamayı gör

    Doğru cevap: A) İkisi de kemotropizmadır; uyarana doğru olan pozitif, ondan uzaklaşan negatiftir.

    Her iki örneğin uyaranı kimyasal maddelerdir; bu nedenle ortak ad kemotropizmadır. Pozitif ve negatif sözcükleri yararlı veya zararlı olmayı değil, uyarana göre yönü belirtir. Yararlı bileşiğe yaklaşma pozitiftir; zararlı bileşikten uzaklaşma ise tepkinin yararından bağımsız olarak negatif adını alır.

  5. Soru 5 / 10

    Bir bitkinin sürgünü ışığa doğru yönelirken kökü ışıktan uzaklaşıyor. İki hareketin doğru adlandırılması hangisidir?

    Cevabı ve açıklamayı gör

    Doğru cevap: B) Sürgün: pozitif fototropizma; kök: negatif fototropizma

    İki harekette de uyaran ışık olduğundan ortak ad fototropizmadır. Sürgün ışığa doğru yöneldiği için pozitif, kök ışıktan uzaklaştığı için negatiftir. Kökün hareket ediyor olması tek başına geotropizma anlamına gelmez; geotropizma adını kullanmak için örneğin yer çekimiyle ilişkisi verilmelidir.

  6. Soru 6 / 10

    'Nasti hareketlerinde hücre büyümesi hiçbir şekilde rol alamaz.' yargısı, kitabın açıklamasıyla nasıl değerlendirilir?

    Cevabı ve açıklamayı gör

    Doğru cevap: B) Yanlıştır; kitap ani turgor değişimini ve hızlı hücre büyüme asimetrisini birlikte belirtir.

    Kaynak nasti hareketlerinin oluşumunda ani turgor değişimini ve hızlı hücre büyüme asimetrisini anlatır. Bu nedenle büyümeyi tamamen dışlayan yargı doğru değildir. Büyümenin anılması da hareketi otomatik olarak tropizma yapmaz; tropizma–nasti ayrımında hareketin uyaranın yönüne bağlılığı temel ölçüt olmaya devam eder.

  7. Soru 7 / 10

    Kökün yer çekimi yönünde toprağın derinliklerine, gövdenin ise yer çekiminin tersine yukarı büyümesi nasıl karşılaştırılır?

    Cevabı ve açıklamayı gör

    Doğru cevap: A) Kök pozitif, gövde negatif geotropizma gösterir.

    Uyaran her iki organda yer çekimidir. Kök bu uyaranın yönünde, gövde ters yönde büyüdüğünden işaretleri farklıdır. Pozitif ve negatif adları bitkinin kimliğine veya hareketin tek başına yukarı/aşağı olmasına göre değil, uyaranla kurulan yön ilişkisine göre belirlenir.

  8. Soru 8 / 10

    Lale çiçeklerinin taç yaprakları 5–10 °C'de kapalıyken 15–20 °C'de açılıyor; sıcaklık yeniden düşünce kapanıyor. Hangi açıklama bu örneğe uygundur?

    Cevabı ve açıklamayı gör

    Doğru cevap: D) Sıcaklıkla ilişkili açılma ve kapanma termonasti örneğidir.

    Örnekte değişen uyaran sıcaklıktır; tepki, taç yaprakların açık veya kapalı durumları arasındadır. Bu nedenle bilimsel ad termonastidir. Sıcaklık kaynağına yönelme gösterilmemiştir. Nasti hareketleri pozitif/negatif olarak ayrılmadığından açılmayı ve kapanmayı bu işaretlerle adlandırmak da doğru değildir.

  9. Soru 9 / 10

    Bir öğrenci sarmaşığın desteğe sarılmasını ve küstüm otunun yapraklarını kapatmasını 'dokunma hareketi' başlığında topluyor. Bilimsel sınıflandırma için hangi düzeltme gerekir?

    Cevabı ve açıklamayı gör

    Doğru cevap: A) Sarmaşık haptotropizma, küstüm otu sismonasti grubunda yer almalıdır.

    Öğrencinin adı uyaran ortaklığını yakalar, ancak hareketlerin yönle ilişkisini ayırmaz. Sarmaşıkta temasla ilişkili yönelme, küstüm otunda yön bağımsız kapanma bulunur. Bilimsel adlarla kıyaslamada geçici adın doğru yakaladığı özellik korunur, eksik bıraktığı sınıflandırma ölçütü tamamlanır.

  10. Soru 10 / 10

    Bir öğrenci, ışığın geliş yönüne bağlı olmadan açılıp kapanan çiçeğe 'ışıkla durum değiştirme' adını veriyor. Bu geçici adın bilimsel karşılıkla kıyaslanması nasıl yapılmalıdır?

    Cevabı ve açıklamayı gör

    Doğru cevap: B) Ad uyaranı ve hareket niteliğini belirtir; bilimsel karşılığı fotonastidir.

    Geçici ad ışık uyaranını ve yönelmeden farklı bir durum değişimini doğru yakalar. Bilimsel ad fotonastidir. Etkinlikte kıyaslama, öğrencinin adını sadece doğru/yanlış diye işaretlemek değil, hangi özelliği içerdiğini ve bilimsel terimle nasıl örtüştüğünü açıklamaktır. Gözlemin değeri, terimin baştan bilinmesine bağlı değildir.

Tepki temasındaki diğer testler

Tüm biyoloji testleri