Bitkilerde Yönelme Hareketleri Testi

Doğru cevap: A) Her bitkinin eşit ışık alıp tek bir yöne eğilmeden büyümesini sağlamak

Bitkiler ışığa doğru büyür. Sera içinde ışık dağılımı yetersizse bitkiler tek bir yöne yönelir. Düzenli aralıklarla dikim ve yapay aydınlatma, ışığın her bitkiye eşit ulaşmasını sağlar. Amaç ışığa yönelmeyi ortadan kaldırmak değil, her bitkinin yeterli ışık almasıdır. Böylece bitkiler daha fazla fotosentez yapar; büyüme hızı ve ürün miktarı artar.

Doğru cevap: A) Gövde yukarı doğru uzar; sağa veya sola belirgin bir eğilme gösterilmez.

Dengeli üst ışık, gövdenin sağ ve sol tarafında tek yönlü yan ışıkta anlatılan asimetriyi oluşturmaz. Bu nedenle çizimde yukarı uzama gösterilir; belirgin bir yan eğilme beklenmez. Yan eğilmenin olmaması büyümenin olmadığı anlamına gelmez. Üstten ışık verilmesini sağdan veya soldan ışık verilmiş gibi yorumlamak, hücre uzamasının iki yandaki ilişkisini değiştirir.

Doğru cevap: A) Toprak üstü organlarının ışığa yönelmesi; alan verimli kullanılır ve birkaç katta üretim yapılır.

Dikey tarımda bitkilerin toprak üstü organlarının ışığa doğru yönelmesi göz önünde bulundurulur. Tohumlar tarladaki gibi yatay değil, dikey katmanlı raflara ekilir ve bitkiler ışığa doğru büyür. Böylece yetiştirme alanı daha verimli kullanılır ve birkaç katmanda üretim yapılabilir.

Doğru cevap: C) II → III → I → IV

Oksin sürgün tepesinde üretilerek aşağı taşınır. Tek yönlü ışıkta az ışık alan tarafta daha fazla birikmesi o taraftaki uzamayı artırır. İki tarafın farklı uzaması asimetrik büyümeyi ve ışığa eğilmeyi oluşturur. Eğilme uzama farkının sonucu olduğu için ondan önce yazılamaz.

Doğru cevap: A) Kök yer çekimi yönünde, sürgün ters yönde büyür; bu yönler tohumun düşüş konumundan bağımsızdır.

Kök ve sürgün yer çekimine duyarlıdır, fakat yanıt yönleri farklıdır. Kökün aşağı büyümesi toprağa tutunma ve su/minerallere erişmeyle; sürgünün yukarı büyümesi fotosentez için ışığa ulaşmayla ilişkilidir. Kaynak, tohumun düşüş yönü değişse de bu yönlerin korunduğunu belirtir. Organların yanıtını veya işlevini ters çevirmek gözlemi açıklamaz.

Doğru cevap: C) Sağ taraf daha fazla büyür ve koleoptil sola kıvrılır.

Kesik ucun bulunduğu sağ tarafta büyümeyi sağlayan kimyasalın etkisiyle daha fazla uzama olur. İki taraf arasındaki fark, koleoptili ucun yerleştirildiği tarafın tersine, yani sola kıvırır. Karanlıkta bu sonucun görülmesi, büyüme ve asimetrik kıvrılmayı ışıkla aynı şey saymamayı gerektirir. Burada ışığa doğru yönelme gözlendiği söylenmez.

Doğru cevap: C) Uçtan alt bölgeye aktarılabilen kimyasal bir sinyalin yönelmede görev almasını

Kitap mikanın kimyasal madde geçişini engellediğini, jelatinin ise geçişe izin verdiğini belirtir. Uygulamalar arasındaki yönelme farkı, uçtan alt kısma taşınan kimyasal sinyal açıklamasını destekler. Bu deneyde mikanın rolünü opak başlığın ışığı engelleme rolüyle karıştırmamak gerekir; iki deney farklı bağlantıları sınar.

Doğru cevap: C) Bağımsız: ışığın geliş yönü; bağımlı: kaydedilen büyüme ve yönelme tepkisi.

Araştırmacının gruplar arasında değiştirdiği etken bağımsız değişken olan ışık yönüdür. Sonuç olarak gözlemlediği büyüme ve yönelme bağımlı değişkendir. Işık şiddeti, sulama ve başlangıç özellikleri gruplarda eşit tutulan kontrol değişkenleridir; bağımlı değişken sayılmaz. Bir değişkenin kaydedilmesi, onun araştırmacı tarafından değiştirilen etken olduğu anlamına gelmez.

Doğru cevap: C) Sağlam uçlu olan sağa eğilir; ortalanmış oksinli agar bulunan dik büyür ve yana eğilmez.

Sağlam uç ışığı algılar; oksin gölgeli sol tarafta daha fazla birikir ve koleoptil sağa eğilir. Ucu kesilmiş düzeneğin üstündeki ortalanmış oksinli agar ise büyüme maddesini sağlar; algılayan uç yerine geçmiş sayılmaz. Oksin iki tarafa dengeli dağıldığı için bu koleoptil dik büyür. Işığın varlığı, uç ve hormon dağılımı bilgileri değerlendirilmeden yönelme sonucunu tek başına belirlemez.

Doğru cevap: B) Gölgeli taraftaki mikada yönelme görülmez; aydınlık taraftakinde görülür.

Tek yönden ışık geldiğinde oksin az ışık alan tarafta daha fazla birikir ve o taraftaki uzama yönelmeyle ilişkilidir. Kitap, mika bu taraftaki geçişi engellerse yönelmenin olmadığını; aydınlık tarafta bulunduğunda yönelmenin gerçekleştiğini verir. Bu soru yönelme sonucunu sorar; kısmi mika uygulamasının toplam büyüme miktarı hakkında ek bir ölçüm vermez.