11. Sınıf Biyoloji 1. Yazılı, Senaryo 1

Doğru cevap: D) Turgor değişimi – farklı hücre uzaması – kas kasılması

Uyku çiçeğinde yaprak tabanı hücrelerinin turgoru değişir. Gövdenin ışığa eğilmesinde iki taraftaki hücrelerin farklı uzaması rol oynar. İnsanın elini çekmesinde ise kaslar yanıtı gerçekleştirir. Diğer seçenekler bu mekanizmaların yerini değiştirir. Üç örneğin de hareket içermesi, hücresel veya doku düzeyindeki nedenlerinin aynı olduğunu göstermez.

Doğru cevap: B) Oksin fazlalığında büyümenin yavaşlayabilmesi

Oksin büyümeyi destekleyen etkilere sahip olsa da fazlalığında büyüme yavaşlar. Bu bilgi sınırsız miktar artışının daima yararlı olacağı iddiasını doğrudan sorgulatır. Üretim yerini ve köklendirme kullanımını bilmek böyle bir sınırsız yararı kanıtlamaz. Bir hormona büyüme hormonu denmesi, her miktarda aynı sonucu oluşturacağı anlamına gelmez.

Doğru cevap: C) Benzer çelikleri oksinli ve oksinsiz gruplara ayırıp diğer koşulları eşit tutmak

Karşılaştırmanın oksin uygulamasını değerlendirebilmesi için çeliklerin özellikleri ve sulama, ışık gibi diğer koşullar olabildiğince benzer tutulmalıdır. Uygulanmayan grup karşılaştırma sağlar. Birçok koşulu birlikte değiştirmek sonucu yalnızca hormona bağlamayı güçleştirir. Oksinsiz karşılaştırma grubu olmadan köklenmenin oksinden kaynaklandığı söylenemez.

Doğru cevap: D) Yer değiştirmeseler de organlarında yönelme ve durum değiştirme görülür.

Kitap, bitkinin bütün olarak aktif yer değiştirememesiyle organlarında hareket gerçekleşmesini ayırır. Sürgünün ışığa yönelmesi ve çiçeğin açılıp kapanması, bitkinin kökleriyle birlikte yer değiştirmesini gerektirmez. Bu örnekler aynı zamanda bitki hareketlerinin yalnızca kökte veya tek biçimde görülmediğini gösterir.

Doğru cevap: D) Nasti hareketlerine pozitif veya negatif yön işareti verilmez.

Negatif tropizma, uyaranın ters yönüne yönelmeyi belirtir; uyaranın şiddetinin azalmasını değil. Akşamsefasının açılması fotonastidir ve bu yargıda kullanılan yön işareti geçersizdir. Nasti hareketlerinin uyaranı vardır; bağımsızlık uyaranın varlığıyla değil geliş yönüyle ilgilidir.

Doğru cevap: A) Bitkilerin iki yanının da gün içinde ışık alıp ışığa dengeli yönelmesi

Bitkilerin gün boyunca güneş ışığından en iyi şekilde yararlanması için tarlalarda genellikle kuzey-güney doğrultusunda ekim yapılır. Böylece bitkilerin her iki tarafı da gün içinde ışık alır ve fototropizma dengeli gerçekleşir. Tek taraftan ışık alan bitki o yöne eğilir; ekim yönünün amacı ışığı azaltmak değil, ışıktan en iyi şekilde yararlanmaktır.