11. Sınıf Biyoloji 1. Yazılı, Senaryo 2

Doğru cevap: A) Kıvrılmayı açıklamak için kullanılan iki taraf arasındaki şişme farkı ortadan kalkardı.

Kaynağın modeli şekil değişimini iki hücre grubu arasındaki su alma ve şişme farkıyla açıklar. Eşit şişme varsayımı bu farkı kaldırır; dolayısıyla anlatılan açıklamanın dayanağı değişir. Dokunma uyaranı veya av yakalama işlevi hücresel farkın yerine geçmez. Burada yeni bir deney sonucu bildirilmiyor; verilen mekanizmanın hangi koşula dayandığı sorgulanıyor.

Doğru cevap: C) Muzların yaydığı etilenin kese kâğıdında birikmesiyle

Etilen meyveden çevreye yayılarak olgunlaşmayı hızlandırır. Kese kâğıdında bu gazın meyvelerin çevresinde tutulması, açık ortamla oluşan farkı açıklar. Sonuç, açıkta kalan muzların hormon üretmediğini göstermez. Karşılaştırmayı yorumlarken başlangıçtaki olgunluk ve bekletme koşullarının benzerliği dikkate alınmalıdır.

Doğru cevap: A) Etilen dökümü tetikler; oksin eksikliğinde dökülme görülür; sitokinin yaşlanmayı geciktirir.

Kaynak etilenin döküm etkisini ve oksin eksikliğinde yaprak/meyve dökülmesini ayrı verir. Eksiklik belirtisini hormonun varlığının etkisi gibi yazmak yönü değiştirir. Sitokininin yaşlanmayı geciktirmesi de etilenle aynı etki değildir. Ortak bir gözlem, koşullar bilinmeden tek bir hormona kesin olarak bağlanamaz.

Doğru cevap: D) Çiçeğin açılması / durum değiştirme / ışık / Hayır

Çiçeğin açılması gözlenen harekettir ve durum değiştirme olarak kaydedilir. Bu örnekte uyaran ışık, yön bağımlılığına verilecek cevap Hayır'dır. Tablo yalnızca hormon veya bitki adı yazdırmaz; gözlem, sınıflandırma ölçütü ve uyaran arasındaki bağı ayrı sütunlarda görünür kılar.

Doğru cevap: A) Sismonasti ile haptotropizmanın gruplarını değiştirmek

Haptotropizma dokunmaya bağlı yönelim olduğu için tropizma grubundadır. Sismonasti ise sarsıntı veya dokunmayla oluşan, uyaran yönüne bağlı olmayan harekettir. Haritanın ana dalları yön bağımlılığına göre kurulmalı; aynı uyaranı paylaşan alt türlerin mutlaka aynı dalda bulunması beklenmemelidir.