11. Sınıf Biyoloji 2. Yazılı, Senaryo 3

Doğru cevap: A) Uyaranları ortaktır; sardunya pozitif fototropizma, akşamsefası fotonasti gösterir.

Işık her iki örnekte etkili olsa da sardunyada ışığın yönüne bağlı yönelme, akşamsefasında ışık şiddetiyle ilişkili açılma–kapanma vardır. Aynı uyaran farklı ana gruplarda hareket oluşturabilir. Bilimsel adlandırma için uyaranın türüyle hareketin uyaran yönüne bağlılığı birlikte değerlendirilmelidir.

Doğru cevap: D) Dendritleri sarı bölgede, akson uçları koku soğancığında; bilgi talamusa uğramadan koku merkezine iletilir.

Koku reseptörleri özelleşmiş nöronlardır; dendritleri sarı bölgede, akson uçları koku soğancığında bulunur. Buradaki bağlantılarla bilgi koku merkezine taşınır. Kaynak kokuyu talamusa uğramama yönüyle diğer duyulardan ayırır. Beyne giden, koku molekülünün kendisi değil, oluşan sinirsel bilgidir.

Doğru cevap: D) Balıklarda tam ayrılmamış; sürüngen, kuş ve memelilerde iki yarım küreye ayrılmış.

Kaynak balıkların beyin yarım kürelerinin tam ayrılmadığını; sürüngen, kuş ve memelilerde beynin iki yarım küreye ayrıldığını belirtir. Burada tek bir yapısal ölçüt karşılaştırılır. Bu sonuçtan diğer bütün beyin bölümlerinin de aynı biçimde büyüdüğü çıkarılamaz.

Doğru cevap: A) Nasırlı cisim – beyin üçgeni

Kaynak yarım kürelerin üstten nasırlı cisim, alttan beyin üçgeni ile bağlandığını belirtir. Bu bağlantılar ağırlıkla aksonlardan oluşur. Aynı anlatımda sağ yarım küre vücudun sol, sol yarım küre sağ tarafıyla ilişkilendirilir. Bağlantı yapıları, yarım kürelerin birbirinden bağımsız birer sistem olmadığına örnektir.

Doğru cevap: A) Duyu bilgilerini ilgili kabuk merkezlerine iletir; koku duyusu bu yolun dışında kalır.

Talamus, duyu organlarından gelen bilgilerin beyin kabuğundaki ilgili merkezlere iletilmesinde bağlantı noktasıdır. Kaynak yalnız kokunun talamusa uğramadan ilgili merkeze ulaştığını belirtir. Bilgiyi ilgili merkeze aktarmak ile kası doğrudan çalıştırmak aynı görev değildir.

Doğru cevap: C) K: periostun etkinliği; L: epifiz plağının zamanla kemikleşmesi.

Periost kemiğin kalınlaşmasına, yenilenmesine ve onarılmasına katılır. Uzun kemiğin uç ve gövde kısımları arasındaki kıkırdak büyüme bölgeleri epifiz plaklarıdır; bunların kemikleşmesiyle boyca uzama durur. Kalınlaşma ve boyca uzama aynı değişim değildir. İlik çeşitlerinin, eklem sıvısının ve tendonun görevleri bu iki büyüme olayının yerine yazılamaz.